We hadden het tempelcomplex van Angkor al een hele tijd op nummer één van ons verlanglijstje staan en ik ontdekte een héél originele manier om er naartoe te reizen:

Met het vliegtuig naar Vietnam (via Frankfurt) en dan vanuit Ho Chi Minh stad (het vroegere Saigon) de boot op voor een riviercruise.

De RV Indochine zal ons langs de Mekong, en via de Tonle Sap rivier, in 9 dagen naar Siem Reap brengen, waar we nog enkele dagen in een hotel vlakbij de tempels van Angkor  zullen verblijven.

Vandaag donderdag 2 december 2010 is het zover.

We worden aan de deur opgepikt door de luchthaventaxi  om kwart voor zes in de morgen.

Maar onze chauffeur is twintig minuten te vroeg: “Heb je al eens buiten gekeken?” vraagt hij bij wijze van niet al te geslaagde noch vriendelijke verontschuldiging.

De wereld is wit, België ondervindt net nu een heel vroege winterprik.

Ik vraag me af wanneer weervoorspellers voor het eerst dit woord zijn beginnen gebruiken.

Winterprik, het klinkt als een inenting TEGEN iets,  terwijl het iets is, dat je gewoon moet ondergaan.

Omdat onze chauffeur niet binnen wil komen, maar dramatisch in de wagen gaat zitten wachten haspelen we de laatste voorbereidselen in ijltempo af.

De kat wordt, dit keer zonder fluwelen handschoentjes, in zijn mand gedropt. Buurvrouw komt voor jou zorgen zeg ik tegen een kattenkop met oortjes die tot in de nek zijn platgedrukt.

En terwijl ik naar buiten spurt probeer ik de sneeuw uit mijn zomerschoenen te houden.

Maar ondanks de slechte wegen en dankzij de juiste routekeuze van onze chauffeur, halen we moeiteloos en tijdig de luchthaven.

Het volgende probleem stelt zich wanneer we de bagage willen inchecken.

Onze spikspinternieuwe-superdeluxe reiskoffer springt open.

We hebben hem gesloten met cijferslot en met twee sleuteltjes, maar dat mag allemaal niet baten hij springt open zodra we hem op de band van de incheckbalie zetten.

We laten hem intapen in plastic, hopen er het beste van en kopen alvast twee kofferriemen voor de terugreis.

Onze vlucht naar Frankfurt heeft vertraging door het slechte weer, maar daar zitten we niet mee omdat we een zee van tijd hebben, we moeten immers zo’n vijf uur zoet maken op de luchthaven.

Het valt niet mee om in Frankfurt een hapje te vinden, tenzij je er een dubbele incheck voor over hebt. Maar we vinden uiteindelijk een hamburger broodje, dat er met een Duits biertje ingaat als een kerstmarkthapje.

Op die manier wordt het wel héél erg moeilijk om de kerstbomen in de luchthaven te negeren.

Maar we vertrekken naar de zon.

Kerst kan nog even wachten.

De zon blijkbaar ook.

Uren later zitten we nog steeds te rillen in een ijskoude vertrekhal.

Er zou een technisch defect aan het toestel zijn. Wanneer en of het kan opgelost worden weet niemand.

Maar we moeten in de buurt blijven. Elk uur volgt een update en we krijgen ijskoude drankjes en half vervroren sandwiches.

Uiteindelijk valt het verdict: we geraken vandaag niet meer weg.

Er worden bussen ingezet die ons naar een hotel in de buurt zullen brengen en we belanden in hotel Maritim in Darmstadt op 25 minuten van de luchthaven van Frankfurt.

Als je onderweg bent naar Saigon is Darmstadt wel even een afknapper moet ik zeggen.

Maar we maken er het beste van en gaan vroeg naar bed…je weet maar nooit of ze ons morgen al heel vroeg zullen komen wekken.

Maar dat doen ze niet, we versterken de inwendige mens met een overigens heel lekker en gevarieerd ontbijt en gaan dan doen wat we gisteren ook al de hele dag deden: wachten!!

’s Middags krijgen we eindelijk bericht dat we naar de luchthaven gebracht zullen worden.

Maar de bus cirkelt om de luchthaven heen en houdt halt bij een ander hotel, het Steinbergerhotel.

We moeten uitstappen en worden ingeboekt , informatie sijpelt minder dan minimaal door.
We zullen hier enkel de lunch nemen, even wat rusten op een kamer en dan toch nog vertrekken. Er zijn er al vertrokken. Of toch niet?

Sommigen zullen vandaag vertrekken. Iedereen vertrekt vandaag nog. De geruchtenmolen draait op volle toeren.

Ik neem contact op met mijn dochter die het reisbureau thuis belt.

Daar vreest men dat we hier misschien toch nog een nacht zullen vastzitten.

Vietnam airlines is verantwoordelijk, maar die mensen schitteren door hun afwezigheid.

De moed zinkt ons in de schoenen. We hebben geen bagage en kunnen geen propere kleren aantrekken. Ik had één reserveslipje in mijn handbagage en als ik me dat laat ontvallen word ik jaloers aangestaard door medelotgenoten. We kunnen ook niet buiten met de kleren die we nu aan hebben, want het is nog steeds ijskoud. En bovendien, waar zouden we heengaan?

Het enige goede nieuws is, dat de boot op ons zal wachten. De cruise op de Mekong vertrekt niet zonder ons, belooft mijn dochter ons in elk geval.

Na de lunch waar de superieure kwaliteit van het hotel zich niet vertaalt in de kwaliteit van de gratis maaltijd, maar wel in de prijs van een glas wijn ga ik naar de sauna.

Daar heb je tenminste geen kleren voor nodig, maar de sauna is gesloten en met lede ogen staar ik naar het zwembad, waar ik bij gebrek aan bikini niet in kan. Ik ga dan maar in een warm bad liggen weken.

Dan blijven mijn kleren proper en ik ook.

De verveling wordt tastbaar.

We breken ons het hoofd om een tijdverdrijf te vinden voor in een hotelkamer, waar je geen kleren voor nodig hebt. Maar blijkbaar zijn we niet creatief genoeg.

Om vijf uur ’s avonds hebben we rendez-vous, nu zullen we het gaan weten.

Om zes uur zullen we het gaan weten, maar we geloven er niet meer in en bereiden ons voor op nog maar eens een nacht in het exotische Duitsland. Dit wordt mogelijk het kortste reisverslagje ooit.

Maar dan ineens worden we blij verrast, de motoren zijn getest, we worden opgehaald om 7 uur, we vliegen vanavond nog naar Saigon.

De helft van de gestrande reizigers is intussen effectief al omgeleid via Hanoi en dus hebben we een zee van ruimte in het vliegtuig.

Jos en ik slaan allebei drie zetels aan en strekken ons uit voor de nacht.

En dan kan ik eindelijk de zin schrijven die ik al zolang heb gerepeteerd.

We zetten voor het eerst voet op Vietnamese bodem.

Het is 4 december in de namiddag, we zijn anderhalve dag te laat.

Vietnam is ongeveer zo groot als Duitsland en telt 87 miljoen inwoners.

Het grenst aan China, Laos en Cambodja.

De Vietnamezen zeggen zelf dat het de vorm heeft  van een bamboestok met aan weerszijden de twee grote manden waarin ze traditioneel hun goederen naar de markt brengen.

De ene mand is de delta van de Rode rivier, maar de mand waar wij zullen in onderduiken is die van de Mekong Delta.

Het Vietnamese volk (de Kinh) beweert af te stammen van Au Co, die broedde op 100 eieren waar even zoveel reuzen uit kwamen.

De oudste daarvan stichtte in 2879 v.C. de Hung-dynastie.

De Vietnamese cultuur is sterk beïnvloed door de Chinese, niet verwonderlijk, want de Vietnamezen zijn oorspronkelijk afkomstig uit China en het land was lange tijd een Chinese provincie.

Vietnam  ontsnapte ook niet aan de kolonisatiegolf van de Fransen, en tijdens de tweede wereldoorlog werd het land binnengevallen door de Japanners.

Na de aanval op Hiroshima die de nederlaag van de Japanners betekende, greep Ho Chi Minh zijn kans.

Na zijn oktober-revolutie riep hij de onafhankelijkheid van Vietnam uit.

Maar de Fransen zagen dat niet zitten, zij wilden na de oorlog hun koloniale bewind verder zetten.

Wat volgde was een acht jaar durende oorlog en uiteindelijk de splitsing van Vietnam door de Geneefse conventie.

Noord-Vietnam werd een communistische republiek onder Ho Chi Minh die de hereniging van het land opeiste en hierbij op de steun van de Vietcong in Zuid-Vietnam kon rekenen.

Omdat de Amerikanen een bedreiging zagen voor de andere niet-communistische landen van de regio (het zogeheten domino-effect) besloten zij te interveniëren met alle noodlottige en welgekende gevolgen vandien.

Er volgde een 30 jaar durende oorlog, die het leven kostte aan 3 miljoen Vietnamezen.

Na de oorlog volgde een intellectuele en religieuze repressie in het zuiden en de wereld leerde het fenomeen “bootvluchteling” kennen. Zuid-Vietnamezen ontvluchtten het land op alles wat maar enigszins drijven kon.

Maar intussen heeft het land een grote evolutie doorgemaakt.

Mede de val van de Sovjet Unie heeft er voor gezorgd dat er nu een politiek van populair kapitalisme wordt gevoerd.

Het land opende zijn grenzen voor toerisme, handel en investeringen.

Omdat we dus anderhalve dag te laat zijn aangekomen en de boot vanavond al afvaart probeert de gids ons in ijltempo nog zoveel mogelijk van Saigon te laten zien.

We negeren het feit dat we intussen drie dagen in de zelfde kleren rondlopen en er net een nachtvlucht van elf uur hebben opzitten en met een stiff upperlip, die we tot glimlach plooien beginnen we er aan.

Sinds de hereniging van Vietnam in 1975 is Saigon omgedoopt in Ho Chi Minhstad

Ho Chi Minhstad heeft officieel 4,5 miljoen inwoners en is daarmee de grootste stad van Vietnam. Het is het economische centrum van het land.

Je vindt er nog een paar koloniale gebouwen, maar de stad vertoont alsmaar meer spectaculaire hoogbouw.

Het hier erg druk. De brommers zoeven je om de oren met man, vrouw en eventueel ook nog één of twee kinderen in ongelooflijke evenwichtsoefening op 2 wielen.

De straat oversteken kan, maar vraagt een zekere koelbloedigheid.

Onze gids legt de regels uit: gewoon de straat opgaan, niet stoppen, niet rennen, gewoon stap voor stap vorderen.

Bij ieder verkeerslicht staan pakken brommers te wachten, kriskras door en naast elkaar, de hele breedte van de straat.

Het is een spektakel waar ik geen genoeg van kan krijgen en de camera klikt ijverig.

Het centrum wordt “District 1″ genoemd , hier vind je hotels, winkels, bars en restaurants. De Franse koloniale invloed merk je hier in gebouwen, als het concertgebouw, het Hôtel de Ville (nu: Hal van het Volkscomité) en beroemde hotels als het Rex en het Continental.

De Notre Dame-kathedraal werd aan het eind van de 19de eeuw gebouwd. Op het plein voor de kerk staat een standbeeld van de Maagd Maria en tegenover de kathedraal staat het prestigieuze postkantoor dat door Eiffel werd ontworpen.

De kerk stelt niet veel voor, maar wel leuk is dat we samen met de fotograaf van dienst een paar leuke plaatjes van een bruidspaar kunnen nemen.

We gaan ook even kijken naar het vroegere regeringsgebouw van Zuid Vietnam, waar de tanks van de Noord Vietnamezen de oorlog beslechtten.

We krijgen even tijd om door een kolossale overdekte markt te lopen en stellen vast dat we meer eetwaren niet dan wel herkennen.

Wat er ooit als rund of vis heeft uitgezien, kan na culinaire bewerking in de Vietnamese keuken wel een héél ander uitzicht krijgen.

Verkoopsters trekken je aan de mouw of nemen je bij de arm.

Relaxed koopjes doen is er hier niet bij.

Onze gids slaagt er zelfs nog in om ons ook nog even ook bij donker de sfeer van down town Saigon met zijn chique winkels te doen opsnuiven.

De etalages zijn mooi versierd met kerstdecoratie.

Het stoort de Vietnamezen niet dat kerstmis uit een andere religie stamt.

Ze gaan er gewoon voor.

En dan schepen we in.

In de haven wacht ons de prachtige RV Indochine, een schip, dat volledig in hout werd afgewerkt, met 24 sfeervolle ruime kajuiten, alle met twee grote ramen, de bedden zijn vrij hoog, je hoeft niet eens op te staan om naar buiten te kijken. Ook de douche is volledig in hout, heel mooi.

We nemen nog een paar fotootjes van de lichtjes van downtown Saigon terwijl de boot de haven uitvaart en springen dan onze bezwete kleren uit en de douche in.

Er volgt een heel lekker diner en nog een koffietje op het panaromadek en dan is het tijd voor bed, de boot laat zijn anker en morgen moeten we vroeg op.

Om half zes wordt het anker alweer gelicht en via een druk bevaren kanaal gaan we van de Saigon rivier naar de Mekong.

Het schouwspel op het water is echt de moeite waard, vooral gezien van op de voorsteven, zittend in een comfortabele zetel.

Veel boten zijn onderweg met uitgebaggerd zand dat in de bouwsector zijn bestemming moet vinden.

Het zijn net drijvende eilandjes. De hopen zand worden zodanig op de boten geladen dan het dek soms zelfs onder water staat.

Op alle rivierboten staan kwaaie ogen geschilderd, met als doel de monsters en de krokodillen op afstand te houden.

Alleen op vissersboten staan geen ogen, want men wil toch de vis niet afschrikken!

De Mekong wordt beschouwd als één van de belangrijke rivieren in Azië.

Hij loopt door Zuidoost-Azië en is 4220 kilometer lang.

De rivier ontspringt in de hooglanden van Tibet en loopt achtereenvolgens door de landen China, Myanmar, Laos, Thailand, Cambodja en Vietnam.

De Vietnamezen noemen hem ”De Rivier van de negen draken”.

De draken staan voor de negen armen van de beroemde delta, de rijstschuur van het land.

Doordat het land zo laag ligt dringt de opkomende vloed twee maal daags tot 300 km landinwaarts

De stad Mytho, onze volgende bestemming  ligt 70 km ten zuidwesten van Ho Chi Minh. Het is één van de grotere marktplaatsen in de Mekong-delta.

Men verbouwt in de delta rijst, kokos, bananen, mango’s, longans (een soort van kleine lychee, met een grote pit)  en citrusvruchten en er wordt uiteraard aan visvangst gedaan. Intussen hebben we op onze boot al twee keer één van die riviervisjes verorberd.

We varen met een kleinere boot naar een eiland, waar we de vruchtentuinen bezoeken, we proeven een paar exotische  fruitsoorten, sommige zijn mij, ondanks al heel wat andere exotische reizen volledig onbekend, en we krijgen een honingdrankje in een bijenkwekerij. Tenslotte maken we ook nog een tocht op een amazone-achtig riviertje met nóg kleinere wankel-bootjes.

Maar de ongerepte-natuur-illusie wordt wel een beetje teniet gedaan doordat het mooie watertje volledig vol zit met toeristenbootjes, en als ik vol zeg, dan moet je dat echt letterlijk nemen, achtersteven tegen voorsteven als een stel afgerichte circusolifanten. De bestuurders zetten handen en voeten in om zich tussen de anderen door een weg te duwen.

Tijdens het honing proeven heb ik mezelf  overtroffen door als eerste een boa constrictor om mijn hals te laten draperen. Niet dat ik ooit echt panisch was wat slangen betreft, maar het is best wel een indrukwekkend beest en de idee een wurgslang om je nek te hebben hangen is echt niet iets waar je in 1,2,3 aan went.

Maar voor het eerst in mijn leven proefde ik nu toch eens de ervaring het  klikken te horen van een schare  camera’s die allemaal op mij waren gericht. Eat your heart out Madonna.

En tijdens het fruit-proeven werden we vergast op een optreden van een aantal kinderen en pubers, die eerst een paar Vietnamese liedjes zongen, en vervolgens een wel zeer originele versie ten beste gaven van een scoutsliedje (if you’re happy and you know it, clap your hands) en tot onze grote hilariteit ook van jinggle bells. Origineel, vanwege het feit dat de kinderen het volledig fonetisch zongen, niet gehinderd door enige kennis van de taal en vrijwel zonder medeklinkers (maar dat is eigenlijk ook nog steeds zo is bij Vietnamezen die wél de taal hebben gestudeerd ) en natuurlijk ook vanwege het feit dat het moeilijk is aan sneeuw te denken bij een hele vochtige en dus extra belastende plus 30°C.

Bij het fruit wordt trouwens ook zout aangeboden of pikante kruiden.

Zout is lekker bij een zuur smakend fruit vindt onze gids. En fruit met een niet al te uitgesproken smaak heeft iets méér nodig. Les gouts et les couleurs ne se discutent pas.

We bezochten ook De Vinh Trang Pagode uit 1848, het is de oudste Boeddhistische pagode in Mytho.

Heel mooi met twee grote Boeddha’s in de sfeervolle tuin.

Ik weet wel al één en ander van het Boeddhisme, maar wat onderscheidt nu weer  de stroming die het grote wiel wordt genoemd van degene, die het kleine wiel wordt genoemd?

Onze gids legt het uit voor dummies (en zo heb ik het graag). Het niet zo strikte grote wiel, dat minder eisen stelt aan zijn gelovigen neemt automatisch méér volgelingen met zijn spaken mee.

Ik vind deze tempel anders dan degene die ik al in Thailand en Sri Lanka heb gezien, ergens doet hij me meer aan een Hindoetempel denken.

Het feit dat er een Boeddhabeeld staat met een arm of zes dat daardoor toch wel heel erg lijkt op de Hindoe-God Shiva zal daar allicht wel iets mee te maken hebben.

En er is nog iets dat ik nog nergens anders heb gezien in Boeddhistische tempels en waar ik het best wel moeilijk mee heb.

In een beklemmende plastic zak, met maar een beetje water, liggen vissen bij het altaar, ze zijn ten dode opgeschreven, tenzij jij ze bij wijze van offer vrijkoopt.

Ik doe er principieel niet aan mee, maar loop toch even met een schuldgevoel.

Maar cultuurshocks zijn er altijd wel, als je méér dan een paar stappen je voordeur uitloopt. Zo was er bij het bezoek van de bijenkwekerij niet alleen een theetje met honing of een likeur met bananen, maar ook een soort eau de vie met slangen en schorpioenen die in de vloeistof liggen te ontbinden.

Kneed daar je Westerse hersentjes maar eens omheen.

Drijvende markten leveren prachtige foto’s op.

En nu zijn we naar eentje onderweg, naar die van Sa Dec.

Natuurlijk zijn we uren en uren te laat, want de mooiste plaatjes schiet je om zes uur ’s ochtends en niet in de namiddag.

Maar er is toch nog steeds een beetje handel aan de gang. Groothandelaren bieden hun waar aan met als enige advertentie de koopwaar zelf, waarvan één exemplaar hoog op een bamboestok wordt gespiest.

Ze betalen een vast anker-recht en liggen er vaak een drietal dagen te wachten tot hun waar verkocht is en dus wordt het fruit en de groenten nog niet helemaal rijp aangevoerd.

We bezoeken verder ook nog een paar ambachtelijke bedrijven.

Het eerste is een fabriekje waar gepofte rijst wordt gemaakt.

Stel je iets voor als popcorn, maar dan met rijst. Er worden suiker en kruiden aan toegevoegd en het wordt in kleine pakketjes als snoep verkocht.

Het moge duidelijk zijn dat het adagio ” time is money” hier niet geldt.

Het vuur wordt opgestookt en de rijst gepoft in donker zand, dat wordt gezeefd.

De additieven worden toegevoegd, de rijst wordt in grote bakken platgedrukt, er worden kleine pakketjes van gesneden die dan ook nog eens individueel in een plastiekje worden ingepakt.

Heel veel handen verzetten heel veel werk voor iets dat eigenlijk een simpel snoeppakketje wordt.

We krijgen ook uitgelegd hoe je een typische kegelvormige Vietnamese hoed maakt en ik koop er eentje voor één dollar. Hij is licht en praktisch, met een lintje onder de kin hou je hem op je hoofd.

Dan gaan we naar een baksteenfabriek dat nu zijn arsenaal heeft uitgebreid met potten voor de Europese markt.

De ovens worden allemaal ambachtelijk opgestookt. Heel ongezond voor de mensen die er werken en als je de zwarte rood bekijkt die uit de bakstenen schouwen kringelt, vast ook niet milieuvriendelijk.

Als brandstof werden in het eerste fabriekjes de vliesjes die rond rijstkorrels zitten gebruikt en hier is dat ook zo.

Dat lijkt me dan tenminste vanuit het standpunt van recyclage wel milieuvriendelijk, beter dan een fossiele brandstof toch?

De bediening op onze boot is gewoon geweldig, vriendelijk, hulpvaardig… en de meisjes die ’s avonds opdienen, zo superlief, dat het naar mijn gevoel niet mogelijk is om hun glimlach niet te beantwoorden en toch leverde me dat daarnet een compliment op van één van hen.

Ze kwam speciaal eventjes naar mijn tafel om te zeggen dat ik toch zo’n lieve lach had.

Zelfs als ik een rotdag zou hebben gehad, zou dat me nog helemaal hebben opgefleurd.

Morgen maandag 6 december, gaan we naar de markt in Sa Dec.

Ontbijt tussen zes en zeven. Uitslapen is er opnieuw niet bij.

Met kleine bootjes worden we opgehaald en gaan eerst het huis bekijken waar de Vietnamese minnaar van de schrijfster Marguerite Dumas woonde, ze vertelde haar verhaal in l’ amant. Misschien een tip voor mijn volgende trip naar de bib.

De markt van Sa Dec kan als cultuurschock ook wel tellen.

De groenten zien er aantrekkelijk uit, heel vers, heel proper.

Maar bij de vismarkt wordt het al iets moeilijker.

In ondiepe teilen liggen levende vissen wanhopig met hun kieuwen te flapperen.

Soms ligt de vis ook nog eens op ijs en gaat het flapperen al wat trager.

Vers, dat wel, en zou ik er van durven eten? Ja ik denk het wel.

En dan kijk ik eens wat grondiger en zie tussen de vissen ook aaneengeknoopte levende kikkers liggen en gevilde ratten.

Ik probeer nog even in ontkenning te gaan, maar het lukt niet, ook al niet omdat onze gids zo veel mogelijk de aandacht vestigt op dingen waarvan hij weet dat wij het vreselijk zullen vinden.

Het orgelstuk moet echter nog komen, we bezoeken daarna de vleesmarkt.

Op hoge togen liggen klompen vlees uitgestald, stukken romp of poten en soms zelfs hele koppen, de beenhouwers zitten er gewoon tussenin, bovenop de togen. Met hun blote voeten tussen het vlees hakken ze de grote hompen in iets kleinere hompen.

Het bloed druipt van de wanden.

Onze wandeling loopt er uiteraard volledig doorheen.

Het gedroogde vlees en de gedroogde vis zijn dan weer een serieuze beproeving voor ons reukorgaan.

Ik vind het helemaal niet erg als  we eindelijk aan het volgende item van onze agenda beginnen.

De Chinese Taoïstische tempel is echt wel de moeite waard en even rond kuieren in een niet toeristische stad is ook altijd interessant.

In Saigon zag ik veel mensen met sjaaltjes voor het gezicht gebonden of met stofmaskers en ik nam aan dat dit tegen de pollutie was, maar ook hier in een kleine stad en op het platteland bedekken mensen hun gezicht.

Er blijkt ook ijdelheid mee gemoeid te zijn: ze willen niet bruin worden.

Op motorfietsen zie je meisjes met handschoenen in vleeskleur die tot aan hun schouders komen.

Even is mijn echtgenoot zoek, toen we de Taoïstische tempel binnengingen was hij blijkbaar het straatbeeld blijven filmen.

Niets bijzonders of onverwachts, mijn echtgenoot is namelijk een virtuoos in het zoek raken, maar elke keer toch weer maakt het je ongerust.

Maar wat blijkt: HIJ was het niet die zoek was geraakt, het waren WIJ.

De hele rest van de groep was weggelopen en had hem daar laten staan.

We krijgen een Italiaans getinte lunch die minder geslaagd is dan het Aziatische diner van gisteravond, maar dat is uiteraard niet echt een verrassing in Vietnam.

En dan ga ik voor de eerste keer op deze cruise niets doen.

Wanneer we niet op excursie waren ben ik telkens in de weer geweest met mijn reisverhaal en als dat bijgewerkt was met versjes schrijven voor onze kersverse kleindochter. Uiteraard in een zetel op het dek en zonder mijn aandacht voor het landschap te verliezen, maar nu ga ik eens alleen maar gewoon zitten kijken en misschien een paar fotootjes nemen.

Maar het is bloedheet, zelfs in de schaduw en in de wind die de boot veroorzaakt. Mijn ogen dreigen dicht te vallen en dus ga ik nog maar een beetje aan mijn reisverhaal werken.

Om drie uur gaat alweer de gong, dit keer kondigt hij de inscheping aan voor onze laatste excursie in Vietnam.

We meren aan in Chau Doc, een rustige kleine stad die over een aantal toeristische troeven beschikt.

We stappen over in kleine bootjes en varen naar de drijvende stad, waar de bevolking zich bezig houdt met het kweken van vis.

De paalwoningen bieden een spectaculair, heel fotogeniek aanzicht.

Het is zalig om er met ons bootje in rond te toeren, terwijl schattige kindertjes samen met hun ouders naar ons wuiven.

De viskweek is niet echt iets waar je je ogen op uitkijkt.

In de rivier hangen bakken waarin vissen vet hangen te worden. De bakken zitten zo vol dat wanneer je er een handvol visvoer ingooit het gewoel je onmiddellijk doet denken aan een school piranha’s die in enkele seconden een drenkeling afklooft.

Door het gewriemel in de bakken spat het water hoog en ver en de toeristen springen gillend en giechelend achteruit.

Ik spring ook achteruit, omdat ik nu eenmaal liever niet nat word, maar vind het een triestig einde voor deze vissen. Ik vermoed dat ze liever glorieus de Mekong zouden hebben doorkliefd en dan met haak of net ineens naar de vissenhemel gehesen, dan dat ze hier opeengepakt, zonder nog enige zwemruimte worden vetgemest.

Hierna rijden we met kleine busjes naar de enige heuvel die deze streek rijk is en kijken neer op rijstvelden die in deze periode van het jaar blank staan.

De avond valt, de zon geeft nog een hint van kleur aan de lucht en de dijken tussen de verschillende percelen vormen een mooi lineair schouwspel.

In de verte ligt Cambodja, daar gaan we morgen heen.

Maar eerst bezoeken we nog een Boeddhistische tempel en een Taoïstische.

De Taoïstische heeft een grappig verhaal. Het beeld waar de cultus omheen is geweven werd gevonden in de heuvels en wordt vereerd als een soort van Godin, maar eigenlijk zou het om een beeltenis van Shiva gaan, een Hindoegod die weliswaar vaak met vrouwelijke trekjes wordt afgebeeld, maar onmiskenbaar van het mannelijke geslacht is.

Maar het beeld staat ingepakt in lange gewaden in zijn heilige nis en voor de gelovigen is het een vrouw punt uit.

De gelovigen stellen zich trouwens heel erg beschermend op tegenover het beeld.

Je mag het absoluut niet fotograferen en er staat een legertje bewakers rond om te controleren dat je dit verbod respecteert.

Toen wij er waren bood iemand een pakketje aan als offer bij het altaar.

Het waren papieren kleren, die even later ritueel werden verbrand.

De gift was de symbolische vertolking van de echte gift. De milde schenker zal de nodige fondsen ter beschikking stellen voor een nieuwe outfit voor de heilige “dame”.

De Boeddhistische tempel was spectaculair en kleurig en bevreemdend en duidelijk beïnvloed door de kunst uit India.

Bij valavond worden beide tempels ineens sprookjesachtig verlicht en omgetoverd tot taferelen van duizend-en-een nacht.

We zijn net op de boot wanneer een tropisch onweer losbarst.

Het water valt met bakken uit de lucht, de baai licht op en het is met een flits zo licht als midden op de dag.

We zitten boven in de bar onze happy hour cocktail te drinken en krijgen de briefing voor morgen.

Wanneer we daarna door de gietende regen naar het restaurant één verdieping lager moeten wordt er een slang van paraplu’s gevormd.

Het personeel wordt nat terwijl het ons droog probeert te houden.

Je voelt je als de president van de US die door zijn bodyguards veilig naar airforce one, het presidentiële vliegtuig wordt geloodst.

Het regent nog een paar uur heel hard, maar dan valt alles stil en we maken nog even een wandeling in Chau Doc.

Het is er doods en donker, we wandelen langs lege marktstalletjes en volgen het enige geluid dat we horen.

In een bar speelt een orkestje, dat probeert het gemis aan talent ruimschoots goed te maken door het volume.

Best wel grappig om te zien en te horen toch, dus dit is moderne muziek in de Mekongdelta. Maar dit volume kunnen mijn oren niet aan en ik durf natuurlijk niet de vingers in de oren steken.

Vandaag een ganse dag op zee.

We zijn deze morgen weer vroeg vertrokken en liggen nu dinsdag 7 december 2010, voor anker in de niemandszone tussen Vietnam en Cambodja.

Ik heb deze morgen voor het laatst “Goodmorning Vietnam!!!” kunnen schreeuwen.

De douaneformaliteiten duren op zijn best toch wel enkele uren, een klein geschenkje links of rechts bespoedigt de zaak.

Vanessa, onze cruise director zegt, als je de douaniers aan boord ziet komen: wave and smile!

Het gaat vlotter dan verwacht, en ze vermaakt ons intussen door ons inheemse groente en fruit te laten bekijken en proeven.

Wanneer ze merkt dat onze boot zich in beweging zet, is ze duidelijk opgelucht.

Ze is er nooit echt gerust in, in de Cambodjaanse bureaucratie. We denken er het woord corruptie bij, maar durven het niet hardop uitspreken.

Het meest exotische fruit dat we vandaag proeven is de doerian. Een ovale, stekelige vrucht zo groot als twee pompelmoezen. Ze smaakt als de hemel en ruikt als de hel, zegt men.

De geur viel al bij al nog mee. Laten we zeggen een assortiment Franse kazen dat al eventjes in de zon ligt te smelten. Maar het was er maar ééntje en hij was nog niet overrijp.

Met zo’n doerian mag je trouwens niet binnen in hotels en openbare plaatsen.

En bewaren nadat je hem heb opengesneden kun je al helemaal niet.

Cambodja is ongeveer zes keer zo groot als België en heeft 13,8 miljoen inwoners.

Vanaf 4000 v.C. leefden in Cambodja neolithische volkeren, vermoedelijk in paalwoningen en voornamelijk van de visvangst en dus waarschijnlijk net zoals de huidige plattelandsbewoners.

Vanaf de 1^e eeuw kwamen er steeds meer Indiase invloeden door toenemende handel en tegen het einde van de 3^e eeuw gebruikte men een alfabet in Sanskrietstijl.

Ook de kunst en religie werd sterk beïnvloed door India.

Het Hindoeïsme heeft zelfs 1000 jaar stand gehouden naast het Boeddhisme.

Het Angkor tijdperk begon toen een jonge Javaanse prins, die beweerde van Cambodjaanse afkomst te zijn, zijn rijk stichtte in 790 en zijn hoofdstad bouwde.

Het begin van het einde van dit glorieuze rijk  kwam in  1219 met de dood van Jayavarman VII, een hele knappe koning wiens beeltenis je overal in het land ziet. Hij liet prachtige dingen bouwen, maar putte hierdoor wel het land uit. De neergang verliep geleidelijk en langzaam.

En uiteindelijk dreigde het land opgeslokt te worden door Thailand en Vietnam.

Toen de Fransen hun “Indochine-droom” probeerden te verwerkelijken, probeerde Koning Norodom daar zijn voordeel mee te doen en sloot met hen een verdrag in 1863.

Tijdens de tweede wereldoorlog vielen net als in Vietnam, ook hier de Japanners binnen, maar in 1945 kwamen de Fransen terug en pas acht jaar later werd Cambodja onafhankelijk onder prins Sihanouk.

In de Vietnam-oorlog was Sihanouk in principe neutraal al ging zijn sympathie duidelijk uit naar het communistische noorden.

Hij werd afgezet door de pro-Amerikaanse generaal Lon Nol die zijn land mee de oorlog in slingerde.

En het werd nog erger voor de Cambodjanen, want de Rode Khmer weigerde de staakt-het-vuren-overeenkomst van Parijs in 1973 te accepteren en namen de macht over.

Pol Pot stichtte onder invloed van de Culturele revolutie van Mao een totalitaire staat, waarin intellect, religie en kunst werden uitgebannen.

De intellectuele middenklasse was opeens vogelvrij. Het ging zo ver dat wie een bril droeg al als een verdacht persoon werd aanzien.

Tijdens het bewind van de Rode Khmer werd een massaal deel van de bevolking uitgemoord.

De exacte cijfers zijn onbekend, maar liggen tussen de één en drie miljoen mensen in 4 jaar tijd. En het zouden er nog méér zijn geweest indien Vietnam niet had ingegrepen. Maar het land was nu natuurlijk wel bezet door een vreemde mogendheid.

De legering van soldaten in Cambodja kostte Vietnam echter veel geld en dat was geen probleem zolang het economische en financiële hulp kreeg van de Sovjet-Unie. Maar toen Mikhail Gorbatsjov daar aan de macht kwam, werd de geldkraan dichtgedraaid. Vietnam kon zich het avontuur in het buurland niet langer veroorloven. In 1989, tien jaar na de invasie, trokken de laatste Vietnamese troepen zich terug uit Cambodja.

Heden ten dage lijkt er hier een nieuwe wind te waaien.

Het land noemt zich niet meer communistisch, maar een democratisch koninkrijk en er zijn vrije verkiezingen. Het land is nu ook opnieuw trots op zijn cultureel erfgoed.

De huidige koning was ooit ambassadeur bij de Unesco, hij was ook balletdanser en is nu meer dan 50 en nog steeds ongehuwd…. Ik stel hier later een open vraag over aan onze Cambodjaanse gids.

Is het waar dat de koning balletdanser was?

Ik weet wat je denkt, zegt ze, maar hij is gewoon heel religieus.

De nieuwe koning is trouwens niet erg populair. Meestal hangt zijn foto naast die van zijn vader, die wél heel populair was en is. Hij wordt een beetje meegezogen in diens kielzog.

Het landschap verandert.

Ik zie geen visfuiken meer of visboerderijen, maar wel landbouw.

De dorpjes lijken enigszins anders, al kan ik daar nog niet direct de vinger opleggen.

Wat wel onmiddellijk opvalt is dat er hier overal pagodes tussen het groen uitpieken, in elk klein dorpje staat er wel eentje.

En hier zwaaien echt alle kinderen naar ons, zelfs de volwassenen wuiven enthousiast. Ik heb de indruk dat de mensen hier nóg vriendelijker zijn.

Ik heb mijn eerste woordjes Cambodjaans geleerd en dat viel al direct in goeie aarde.

Er is niet de minste aansluiting met een taal die ik wél ken en dus is zelfs het memoriseren van” hallo”, “goeiemorgen”,”ja”, “neen”, “dank u” en “tot ziens” al een behoorlijke opgave. Voor wie het echt wil weten, neergeschreven in mijn eigen gepatenteerd fonetisch taaltje “sua sadai”, “chum riap suh”, “ja” (voor een vrouw, een man hoort “baat” te zeggen) (tenminste één meevallertje voor mij!!!) “thee”, “arrkoen”, “lieahaai”.

Misschien dat ik me ook nog wel aan ” hoe gaat het” waag en “goed dankjewel”. We zien wel.

Cambodjaans is een toontaal, wat betekent dat eenzelfde woord op een andere toon uitgesproken iets anders kan betekenen. En ook wie spreekt is belangrijk of tegen wie die persoon spreekt.

Als een jong persoon tegen een ouder iemand spreekt kan die niet zomaar de naam zeggen, daar hoort een achtervoegsel bij, om het verschil in leeftijd en het daarmee samengaande respect aan te duiden.

Het vorderen in leeftijd levert je heel veel respect op in Cambodja.

Zo is er ook de beleefde groet met twee tegen elkaar gedrukte handpalmen. De hoogte van de handen, bepaalt de hiërarchie.

Voor de borst kan alleen tussen vrienden en nooit van een jongere naar een oudere toe. Groet je iemand ouder, gaan de handen hoger en wanneer de handen voor het voorhoofd worden gehouden en met de duimen het gezicht wordt aangeraakt, dan groet men Boeddha.

We verlaten de Mekong rivier en glijden de Tonle Sap op.

Deze Tonle Sap heeft een wel zeer bijzondere eigenschap, twee keer per jaar de stroom namelijk omgekeerd.

Van november tot juni stroomt het water van de bron naar de monding, maar begin juni wordt de druk die de door overvloedige regens overvolle Mekong uitoefent, zo groot, dat het water stroomopwaarts wordt gestuwd en terecht komt in het Tonle Sap meer.

Ter gelegenheid van de jaarlijkse stroomomkeer wordt in november het Grote Waterfestival gehouden.

We varen de haven van  Phnom Penh binnen bij valavond, na het diner staat er een rit met de tuktuk op het programma, als eerste kennismaking.

De hoofdstad van Cambodja heeft 1,3 miljoen inwoners en is een fraai voorbeeld van Franse stedenbouw. De stad heeft een regelmatig stratenpatroon, doorsneden door brede boulevards. Mooie voorbeelden van gebouwen in koloniale stijl zijn het hoofdpostkantoor, de Nationale Bibliotheek en hotel Le Royal.

De stad is mooi verlicht en het is heel romantisch wanneer we er met de tuktuk doorheen  rijden.

De Cambodjaanse versie van dit vervoermiddel is trouwens een brommer met een wagentje, waar vier personen in kunnen, er achteraan.

Maar het was zelfs nog romantischer om langs de kade terug te slenteren.

De tuktuks stopten bij het Koninklijk paleis en degenen die nog voldoende energie hadden, kozen er voor om te voet terug te keren naar de boot.

De stad oogt sereen en gezellig. Er is wel heel veel politie op straat en overal bewakingspersoneel, maar we voelen ons hierdoor eerder beschermd, dan onveilig.

We duiken vlug, niet helemaal gerust, nog een tempelcomplex binnen, we weten immers niet wanneer de poort dichtgaat.

Een monnik verontschuldigt zich beleefd en zegt dat we gerust in het complex mogen rondlopen, maar dat de tempel helaas gesloten is.

Hij is ongelooflijk vriendelijk en we moeten onze donatie van 2 dollar werkelijk aan hem opdringen.

We beloven onszelf om morgen of overmorgen nog eens terug te komen om de Wat (tempel) te bewonderen bij daglicht.

Donderdag 8 december  2010, alweer krakend vroeg het bed uit.

We gaan met de bus naar het Koninklijk Paleis, maar dat is maar 20 minuten stappen en dus gaan we te voet, dezelfde weg als gisteravond, maar nu in omgekeerde richting. Het is nog geen 8 uur in de morgen en dus nog aangenaam van temperatuur.

Het Koninklijk paleis,  is niet zoals bij ons één gebouw, maar een groep van verschillende gebouwen.

In één ervan woont nog steeds de huidige koning, al is het intussen eigendom geworden van de Cambodjaanse staat.

Dat Cambodja zijn buurland Vietnam niet echt een warm hart toedraagt blijkt uit het feit dat een dame uit onze groep haar Vietnamese kegelhoed niet mocht ophouden binnen de muren van het paleiscomplex. Ze moest hem bij de ingang achterlaten, maar kreeg hem aan het einde wel terug.

Ik begrijp het niet helemaal, Vietnam viel weliswaar Cambodja binnen in 1978, maar door deze inval werd wél  de Rode Khmer verdreven en werden er veel levens gespaard.

De reisgidsen hebben het vooral over de Zilveren Pagode. Deze wordt zo genoemd omdat de vloer bestaat uit ruim 5000 tegels van zilver. Daarnaast staan er vele Boeddhabeelden, waaronder een beeld van massief goud ingelegd met meer dan 2000 edelstenen.

De Troonhal is het volgende pièce de résistance. Het is een reproductie van het oorspronkelijke houten paleis. Deze hal werd niet zo lang geleden nog gebruikt  voor de kroning van de koning (2004), die bij deze gelegenheid majestatisch op zijn gouden troon zat.

In geen van beide gebouwen mag je echter foto’s nemen.

Maar hoe dan ook maakt het samenspel van de verschillende paviljoens, de mooie kleuren, de sierlijke vormen en de sereniteit van de tuinen de meeste indruk.

Heel mooi is ook een meters lange wandschildering van de Ramayana, een heel bekend verhaal uit de Hindoe Godsdienst.

Cambodjanen gebruiken, alhoewel ze Boeddhist zijn nog veel symboliek uit het Hindoeïsme.

Naast het paleis ligt een gebouw van rode zandsteen, het hele mooie Nationaal museum. Er bevindt zich een zeer interessante kunstcollectie met onder meer beelden uit Angkor, maar ook hier weer is het de sfeer die je het meeste raakt. In de binnentuin, kun je uren zitten. Het heeft de vredigheid van een kloostertuin.

Aan de muren, als heel geslaagde aanvulling bij de beelden hangen er prachtige, mysterieuze zwart-wit foto’s van de temples van Angkor.

Hierna worden we de obligate juwelenwinkel binnengeloodst, maar ik weersta!

En we gaan eten in een Khmer restaurant, waar alles om te lekkerder is.

Allemaal kleine hapjes…Allemaal traditionele gerechten en dus ook het super lekkere “amok”, een  in een curry gestoomd gerecht (deze keer vis), traditioneel in een bakje van bananenblad, maar wij kregen het op een ronde schotel waarop allemaal kleine ronde dekseltjes stonden, onder elk dekseltje één hapje amok.

(Ik zou echt eens willen weten of onze uitdrukking “amok maken” daar iets mee te maken heeft, maar het internet helpt me niet verder)

Naast de vele heerlijke gerechten, zijn er echter ook een paar traditionele lievelingshapjes die we tot mijn grote opluchting NIET geserveerd kregen. Ik zat niet echt te wachten op een gefrituurde tarantula, die je lekker van eens stokje kunt afhappen, sprinkhanen en andere insecten hoeven voor mij ook niet perse.

En dan gaat de groep naar een oorlogsmuseum en naar de killing fields.

Maar ik pas, ik vind het vreselijk wat deze mensen in een heel recent verleden hebben moeten meemaken door toedoen van de Rode Khmer, maar ik kan niemand meer redden door er heen te gaan, en ik weet dat ik er kapot van zou zijn.

Dus wandel ik heel cool en relaxed het restaurant uit. Neem de eerste tuktuk die ik tegen kom en spreek af dat hij me voor 2 dollar naar het koopcentrum brengt.

Heel makkelijk.

Ik laat mezelf verdwalen tussen de kraampjes die zich kriskras in en rond het eigenaardige gebouw slingeren (het is een Cambodjaans koopcentrum hé, geen winkelgalerij!)

Ik sta mezelf niet toe om het complex zonder buit te verlaten en scoor een zijden bloesje, een makkelijke flodderbroek en een beeldig exotisch bloesje met broek voor onze kleindochter, zwaar op de groei gekocht.

En dan neem ik me voor om te voet mijn weg naar de RV Indochine terug te vinden.

Ik heb immers een kaart.

Ik zou het me ook makkelijk kunnen maken, want de tuktuks zijn werkelijk alomtegenwoordig, maar ik ga de uitdaging aan.

Het blijkt niet evident te zijn. Ik heb dan wel een kaart, maar de meeste straten hebben geen namen, maar nummers en ik zie nergens nummers op de straathoeken.

Ik loop lukraak even in een bepaalde richting, maar besluit het dan toch maar te vragen.

River, boat? Ze willen me wel helpen, maar ze verstaan me niet.

Tonle Sap? Vraag ik na een Goddelijke ingeving.

Ik blijk de naam van hun rivier begrijpelijk te hebben uitgesproken, want ze wijzen een bepaalde richting aan en die blijf ik volgen, terwijl ik zo nu en dan bevestiging vraag.

Ik heb nu immers het magische woord gevonden.

De voetpaden in Phnom Penh zijn een hoofdstuk apart.
Ze zijn er, maar ze hadden er net zo goed niet kunnen zijn, want je kunt er toch niet op lopen.

Ofwel staan er brommers op, ofwel auto’s, of stalletjes.

Sommige eigenaars proberen op creatieve wijze barricades op te werpen om hùn

voetpad af te bakenen zodat je er zowieso bijna niet doorheen kunt.

Maar ik ben er geraakt en nu zit ik dus in een koele lounge mijn reisverhaal bij te werken en wacht op de verhalen van mijn echtgenoot.

Die verhalen bevestigen uiteraard de gruwelen, waarover de niet meer zo piepjongen onder ons nog rechtstreeks via de media hebben gehoord. Vreselijke slachtpartijen, zelfs het leven van een kind had geen enkele waarde.

Hoe kan de ene mens de andere zoiets aandoen? De ene Cambodjaan de andere!

Het Pol Pot regime is een van de zwartste vlekken in de menselijke geschiedenis.

Donderdag 9 december 2010, deze morgen gaan we naar de Wat Phnom waar  het voor Phnom Penh allemaal is begonnen.

Het verhaal gaat dat een rijke weduwe, genaamd Penh, in 1372 vijf Boeddhabeeldjes vond die waren verstopt in een holle boomstam die op de Tonle Sap rivier dreef. Vlak bij haar huis lag een heuveltje waar ze een heiligdom voor de beeldjes maakte. De heuvel werd Phnom Penh (de berg van Penh) genoemd. Later werd de heuvel verhoogd en werd er een grotere tempel gebouwd. Deze tempel, Wat Phnom, wordt druk bezocht op feestdagen. De Cambodjanen komen er vooral om te bidden voor geluk en voorspoed. Mensen stoppen waar ze maar kunnen geld bij de talrijke Boeddhabeelden.

Een beetje oneerbiedig zou je het kunnen vergelijken met klanten die bij striptease geld tussen de (schaarse) kledij van de danseressen stoppen.

Er zit een toekomstvoorspeller die zijn wijsheid haalt uit een boek met houten tabletjes.

Zijn klanten houden het even in de handen en boven hun hoofden en slaan het dan lukraak op een pagina open.

De wijze man voorspelt hen vervolgens een, ik versta er wel geen woord van, maar ik vermoed gunstige levenswending.

Voor de tempel staan mensen met vogelkooitjes, net zoals bij de vissen in Vietnam is het de bedoeling dat je hun leven redt. Ze willen er eentje in je hand stoppen dat je tegen betaling dan mag vrijlaten.

Vermoedelijk weten ze het enkele dagen later wel al weer terug te vangen.

Voor de tempel staat ook de enige olifant die Phnom Penh rijk is. De goedmoedige oude reus, hij is intussen toch al 60, wacht op klanten die een ritje op zijn rug willen maken.

Hij draagt schoenen aan zijn voorpoten, men draagt blijkbaar toch zorg voor het beest.

Vervolgens gaan we nog maar eens op koopjesjacht. We worden naar de Russische markt gebracht, waar overigens niets Russische aan is, de naam verwijst naar het feit dat daar ooit Russische soldaten ingekwartierd waren.

Overal waar we komen zijn we de eerste klant en die brengt geluk en verdient dus een extra discount. Dat heeft men mij merkwaardig genoeg gisteren nergens proberen wijsmaken, maar het was toen al na de middag en dus misschien zelfs voor de verkopers een beetje te hard bij het haar getrokken.

Ik vind twee kleine opiumpijpjes, die er oud uitzien, en die het misschien ook wel zijn, in elk geval zijn het allemaal unieke stukken. Sommige zijn gelijkaardig, maar geen twee zijn echt gelijk.

We oefenen de kunst van het onderhandelen, het is ook hier een spel dat je moet meespelen, maar het is géén spel dat je kunt winnen.

Deze middag is er geen excursie gepland, we kunnen onze tijd zelf invullen.

Ik zal de kaart van de stad eens vlug bovenhalen. Maar eerst is er de gong die ons eens te meer uitnodigt voor een lekkere maaltijd.

We besluiten een tocht door de stad te maken  langs de verschillende Wat’s of tempelcomplexen.

We starten met de Wat Ounalom, die vlak bij de rivierpromenade ligt en die we de eerste avond al ontdekten. Het is het hoofdkwartier van het Cambodjaanse Boeddhisme.

De grote paviljoens zijn nog steeds dicht, maar we worden uitgenodigd in een heel klein tempeltje binnen de oude muren.

Het complex dateert uit de 15^e eeuw, maar was het doelwit van de vernietigingsdrang van de Rode Khmer, die ook de opperpriester vermoordden.

De man die ons in het piepkleine tempeltje binnen lijdt heeft gezien zijn leeftijd die vreselijke tijd zeker beleefd. Het heeft zijn vriendelijke inborst echter niet kapot gekregen. Hij spreekt spreuken uit over ons en besprenkelt onze handpalmen met water, we moeten er ook ons gezicht mee natmaken.

We mogen foto’s nemen, zelfs van hem. We tonen hem het digitale beeldje en hij heeft er lol in.

We geven hem dan ook met plezier de donatie waarop hij hint.

Ik mag zelfs even zijn wonderflesje gebruiken. Ik stoot mijn hoofd omdat ik niet genoeg buk bij het lage deurtje (het is inderdaad een piepklein tempeltje) en hij staat er op dat ik wat op mijn hoofd doe. Het ruikt zoals wondermiddeltjes verondersteld worden te ruiken.

En dan proberen we met de kaart in de hand nog een paar tempels te vinden.

De gids heeft ons uitgelegd waar we de nummers van de straten kunnen vinden, maar de bordjes zijn op sommige plekken eerder uitzondering dan regel.

We hebben alles bijeen nog zo’n viertal Wat’s gelokaliseerd, maar het was niet duidelijk, wat Wat was, want nergens stonden er namen in onze letters.

Het begin en het einde van zo’n complex is trouwens ook niet duidelijk. Soms hangt er een school mee samen of een hele leefgemeenschap met alleenstaande huizen of appartementen en zie je hier en daar monniken in hun typische saffraankleurige gewaden naar buiten komen.

Iedere Boeddhistische man heeft de plicht om tenminste één periode in zijn leven monnik te worden. Hij leeft dan van de bedelstaf, mag niet werken en moet, als hij bijvoorbeeld landbouwer is, rekenen op hulp van derden om zijn land te bewerken.

Sommigen blijven jaren in het klooster, anderen slechts enkele maanden.

Wie zich aan deze plicht zou willen onttrekken vindt naar het schijnt nooit een vrouw die met hem wil trouwen.

Tijdens onze wandeling dachten we één keer dat we gewoon over een speelplaats aan het lopen waren, maar niemand hield ons tegen en de kinderen vonden het alleen maar leuk dat ze op de foto mochten.

En wat maakt het ook uit. Je kunt niet verdwalen als je niet echt een doel hebt. We zwierven gewoon door de stad en keken ons de ogen uit.

In één straat stonden allemaal stalletjes waar je drukwerk kon bestellen, met allemaal ongeveer dezelfde wenskaarten en dergelijke als voorbeeld.

In andere straten zijn er alleen motoronderdelen of speelgoed…

We kwamen nog bij een andere overdekte markt, nog groter dan de twee die ik al had bezocht, waar ze zo goed als alles verkochten.

Maar niemand maande ons tot kopen aan, er liep geen enkele toerist.

En overal was het ongelooflijk druk, brommers zoeven je net als in Saigon om de oren.

Wanneer de straat te vol is gebruiken ze gewoon het voetpad.

Het omgekeerde kan ook gebeuren, dat één rijstrook ineens tot parkeerstrook wordt gebombardeerd.

Auto’s staan op ronde punten soms triple geparkeerd (bij ons bestaat daar volgens mij geen woord voor, dus heb ik het maar uitgevonden). Drie naast mekaar dus en dan nog eentje op de stoep.

Tijdens het spitsuur gonst het als een bijenkorf.

Maar dat stoort eigenlijk niemand, wie zich niet op 2 wielen aan het voort bewegen is kan rustig aan de kant van de weg zitten eten of zelfs slapen.

We ondervonden vandaag meerdere keren dat de tip van onze Vietnamese gids ook hier echt werkt, wanneer je wilt oversteken gewoon de straat op gaan en traag vorderen.

Wachten tot er een rustig moment komt is als wachten op Godot.

Uiteindelijk brengt ons enthousiasme “kijk ginder is er nog een tempel” ons op een punt dat niet meer op ons kaartje bleek of leek te staan. En nérgens ook maar één straatnaam of nummer.

We staan op een rond punt waarop een dame met een krokodil staat, haar lange haar raakt de aarde, ze is een figuur uit de Boeddhistische mythologie: Niamg Hing.

Maar dit standbeeld staat dan weer niet op onze toeristische kaart.

Ook de tuktuks zijn ineens verdwenen.

Wanneer er toch eentje opduikt spreekt de chauffeur geen Engels en zal dus wel niet echt lid van het officiële tuktuk-syndicaat zijn.

Maar dankzij het abracadabra: “Tonle Sap“ weet hij dat we naar de rivier willen.

Er moet even onderhandeld worden over de prijs, want in mime laat hij ons weten dat dat best ver weg is.

En hij heeft gelijk, we leunen achterover en laten hem als een noeste werkbij zijn weg door de korf zoeken.

’s Avonds krijgen we op de boot een dansoptreden van een paar schattige kleine kinderen die een paar traditionele dansen laten zien. Heel hartelijk gingen ze erna van iedereen afscheid nemen. Superlief.

En na het diner gaan we nog maar eens de stad in, nog een laatste wandeling langs de romantische kade, want morgen varen we af.

Ik heb heel erg genoten van ons bezoek aan Phnom Penh, maar ben toch blij dat we afvaren, omdat ik het zo super vind met de boot op de rivier.

Vrijdag 10 december 2010, onze eerste excursie is Koh Chen, een dorpje dat zich volledig toelegt op de bewerking van koper en zilver.

Ze werken op bestelling voor de winkels uit de stad en verkopen sinds kort ook zelf aan toeristen.

Er staat een bestelling klaar, met zulke mooi bewerkte  ei-vormige verzilverde koperen objecten dat ik er onmiddellijk eentje wil kopen, maar er is overredingskracht voor nodig. Ze loodsen ons naar hun winkeltje, want de dingen die ik zo mooi vind waren op bestelling gemaakt.

Maar uiteindelijk geven ze toch toe. Afdingen op de prijs zit er echter niet meer in, het is 30 dollar, te nemen of te laten. En we kunnen het dus niet laten.

Het stadje is echt heel arm, er is werk, er is geen honger, maar de levensomstandigheden zijn werkelijk heel rudimentair.

De huizen staan allemaal op palen omdat ze vrij dicht bij de rivier staan en het water tijdens het regenseizoen heel erg stijgt.

We mogen een houten paalhuis bezoeken, lopen op de gammele planken en zien het totale hebben en houden van deze mensen. Eén gammel bed, een hangmat…verder zijn er geen noemenswaardige meubels.

Wel hebben ze een huisaltaartje gemaakt. Godsdienst is heel belangrijk in het leven van de Boeddhisten.

Op de boot worden we eens te meer als koningen onthaald met natte verfrissingdoekjes en frisse ijsthee en we bedenken nog maar eens hoe gelukkig wij zijn dat we op zo’n goeie plek op deze aarde zijn geboren, dat we zoveel kansen hebben gekregen, waaronder ook nu weer deze: dit stuk van de wereld een beetje beter leren kennen.

Vlak na de lunch leggen we alweer aan voor een volgende excursie.

Het is nog steeds bloedheet.

Met ossenwagens worden we naar Kampong Tralach gebracht, een ongerept dorp met twee pagodes.

De rit gaat langs rijstvelden en overal rijzen uit het water de mooie lotusbloemen.

De bloemen worden heel vaak geofferd aan Boeddha, maar zijn ook utilitair.

Wanneer de plant is uitgebloeid rijpt de bloembodem tot een zaaddoos, waar een soort van nootjes inzitten, die zijn niet alleen eetbaar, maar ook lekker én een gewild exportartikel.

De geschiedenis van de tempelsite is oud, maar de gebouwen zijn dat niet. Dat is hier wel vaker zo. Heel veel van het cultureel erfgoed werd immers door de Rode Khmer vernietigd.

De muurschilderingen die nog overblijven zijn van heel mooie kwaliteit, maar zouden dringend moeten gerestaureerd worden, alleen zijn de mensen die de oude technieken beheersten bijna allemaal vermoord.

Onze gids die oud genoeg is om het zelf allemaal te hebben meegemaakt zegt er weinig over.

Maar wanneer de groep een beetje huiverig doet over het feit dat de mensen het water van de Mekong drinken zonder het eerst te koken zegt ze heel zachtjes: ten tijde van de Rode Khmer dronken we uit plasjes water dat zich verzameld had in de pootafdrukken van een dier.

Ik moet er zelf naar informeren voor ze vertelt dat ze op achtjarige leeftijd van haar moeder werd gescheiden en in een kamp gestopt.

Drie jaar later zag ze haar moeder pas terug. Ik kan niet beschrijven hoe ik me toen voelde, zegt ze. Ik kan het me enkel maar proberen voorstellen.

Ik vraag me stilletjes af of zij zich gerust voelt als ze ’s avonds gaat slapen. Ze heeft gestudeerd, ze heeft een goeie job, maar dat waren toentertijd al twee hele goeie redenen om vermoord te worden.

Wat zou zij denken? Kan het zich nog herhalen, dergelijke waanzin?

Dat ossenwagengedoe was uiteraard heel pittoresk en leuk, maar verre van comfortabel en we kiezen ervoor de weg terug al wandelend af te leggen, het was tenslotte maar 2 km en de zon is intussen al een beetje minder warm.

Dat geeft ons de kans om ook even stil te staan en rustig te genieten en een paar fotootjes te nemen.

Deze nacht leggen we aan te midden van de rijstvelden en ik bedenk dat er vanavond best wel eens wat meer insecten zouden kunnen zijn.

En het zijn er wat meer, héél wat meer. Gigantische zwermen troepen rond de lichten van de boot en vallen op onze hoofden, op onze armen, kriebelen via mijn hals, langs mijn rug tot in mijn slipje…Het aperitief op het dek nemen is deze keer niet mogelijk, iedereen vlucht binnen.

Er zit al de hele reis een gekko op het dek, dat beest gaat zich vanavond zo volvreten dat hij geen poot meer kan verzetten.

Wanneer we onze kajuit binnen gaan, doen we pas de lichten aan wanneer de deur terug dicht is, en so far, so good, ik zie hier niet direct iets rondscharrelen.

Nog één volledige dag aan boord.

Ik ga ’s morgens nog maar eens op de voorsteven zitten en geniet eens te meer van de pracht van het landschap en van de vriendelijkheid van de kinderen.

Soms horen we hun gejuich al nog voor we het kleine dorpje tussen het groen ontdekken.

We stappen over in kleine bootjes en bezoeken een pottenbakkerij.

Ook hier weer alles zeer arbeidsintensief. Deze mensen werken van ’s morgens tot ’s avonds voor zo’n twee euro.

De vrouwen draaien hun potten niet op een schijf, de pot blijft staan, maar zij lopen er gewoon zelf omheen. Enerzijds omdat dit nu eenmaal traditie is, maar anderzijds is de klei die ze gebruiken trouwens toch niet echt geschikt om te draaien.

Ik maak er een zeer rudimentair hondje van, en een klein meisje wacht stilletjes af tot onze groep weg is om er mee aan de haal te gaan en het fier aan haar mama te laten zien.

De fotootjes die ik schiet moet ik zeker eens tonen in mijn keramiekklas!

Daarna worden we getoond hoe het sap van de palmbomen wordt geoogst. Op een geïmproviseerde ladder klimmen de mannen tot duizelingwekkende hoogten op de lange stammen. Het sap wordt verwerkt tot soft drink, suiker of palmwijn.

We bezoeken hierna nog eens een lokale markt waar we rustig rond kuieren, niemand probeert ons iets te verkopen. Maar alle aanwezige kinderen halen zoals gewoonlijk hun liefste : “hello” boven.

Je ziet altijd en overal kinderen, omdat die àls ze al naar school gaan slechts een halve dag les hebben.

Het is een beurtrol, wie ’s morgens gaat is vrij in de namiddag en omgekeerd.

Maar het analfabetisme in Cambodja is nog steeds ontzettend hoog. De opleiding van de kinderen wordt soms aangevuld door vrijwilligers die zelf hebben kunnen studeren en het op zich nemen een beetje van hun eigen kennis door te geven.

Een paar mensen van de groep proeven op de markt een lokale delicatesse, hard gekookte bevruchte eieren met een kuiken embryo er in.

De gids snijdt er één open, er komt een bruin gemarmerd eigeel tevoorschijn en een embryo.

Ze lepelt alles smakelijk naar binnen. Van minisnavel tot minipoten.

Ik vind het walgelijk, maar iemand oppert dat rauwe oesters toch ook niet echt je dàt zijn.

Ik wil er geen discussie over aangaan, ik wil het gewoon walgelijk blijven vinden.

Bij de lunch neem ik twee maal voorgerecht, omdat er zo’n lekkere slaatjes zijn, (de Khmer-salade is super!) maar ik vermijd alles waar ook maar iets van ei op ligt. Ik sla het hoofdgerecht over, maar ga wel twee keer naar de desserttafel omdat er mangoestientjes zijn, een fruit dat ik super lekker vind, maar dat momenteel nog moeilijk te krijgen is, want het seizoen loopt bijna op zijn einde.

Ik ga mijn haren wassen en neem een gratis coup de soleil door in bikini in de zon te gaan zitten tot mijn haar droog is.

En dan gaat alweer de gong, dit keer voor onze allerlaatste excursie.

Het is half drie, en het is werkelijk bloedheet, het zweet parelt van onze ruggen.

Het kost ons moeite om gefocust te blijven, maar we laten ons niet kennen.

We verkassen nog maar eens naar kleinere bootjes en bezoeken hiermee een vissersdorp en daar krijgen we een demonstratie van het ophalen van de kolossale netten, die op een vaste plek in de rivier liggen.

Het is een welvarend bedrijfje dat afzet vindt op de lokale markten maar ook uitvoert naar Vietnam.

De honden en de kat die hier rond lopen zijn de enige niet-schurftige exemplaren die ik tot nog toe op deze reis heb gezien.

Maar wat wij in de netten zien liggen is maar een povere oogst, want de maan staat nog helemaal niet goed. De visvangst hangt samen met de stand van de maan zegt de eigenaar, dit is een slecht moment.

We leggen ook even aan bij een familie die de vis, die door kleine vissersboten wordt binnengebracht zit te sorteren.

Op een drijvend plateau met een dak erboven, wordt de vis door nijvere handen gelost en in verschillende manden getrieerd.

Op datzelfde plateau staan ook een paar houten verhogen die als bed dienen, er staat een matras rechtop tegen de muur, een paar stoelen aan de kant. Er hangen familiefoto’s aan de muur, genomen voor de ruïnes van Angkor en er is een huisaltaartje, met als grootste en voornaamste ornament: een grote houten vis.

Deze mensen leven van en tussen de vis, en ze hebben er het gepaste respect voor. Ze zijn er dankbaar voor dat ze dankzij de visvangst een goed leven kunnen hebben.

Onze laatste zonsondergang aan boord is een plaatje!

De ondergaande zon schildert de Tonle Sap in prachtige kleuren en ik schiet een reeks super mooie foto’s en geniet nog eens met volle teugen van dit mooie landschap.

Tijdens de afscheidscocktail wordt al het personeel aan ons voorgesteld en elk radertje van deze perfect geoliede machine ontvangt zijn welverdiend applaus.

Met een lekker diner sluiten we een hoofdstuk van onze vakantie af.

Maar morgen wacht ons nog een mooie tocht op het Tonle Sap meer, vooraleer we definitief afscheid moeten nemen van de RV Indochine en zijn bemanning.

12/12/10

Het Tonle Sap meer blijkt zo groot te zijn dat je de oever niet eens kunt zien, het lijkt wel alsof je op zee zit.

De laatste voormiddag aan boord wordt niet meer zozeer genieten als wel wachten .

En ook het afscheid verloopt een beetje in mineur.

We hebben het anker nog niet uitgegooid of er komt een vloot kleine bootjes onze richting uit.

Uit elk bootje komt een klaaglijk gejammer. Uit alle monden van de opvarenden wordt een dollar geëist.

Op het platteland verdienen loonarbeiders  2 tot 2,5 dollar voor een dag hard werk. Maar de mensen waren er vriendelijk en bedelaars hebben we niet gezien.

In Siem Reap komen tegenwoordig hordes toeristen en die zijn een meer lucratieve bron van inkomsten.

We moeten om aan wal te geraken weer overstappen in kleine bootjes en onmiddellijk worden we aan alle kanten omringd door de bedelaars die zich aan de rand van onze boot vastklampen.

We houden onze spullen goed vast en er is dus niet echt tijd om te genieten van het laatste uitwuiven van een fantastisch lieve crew.

Het gejammer houdt niet op. In de boten rond ons staan kinderen met een wurgslang om de hals, om de toeristen hun richting te doen uitkijken. Wanneer het beest niet netjes blijft liggen krijgt het een tik op de neus.

Twee vuile jongetjes die blijkbaar met onze boot waren meegelift beginnen met hun vuistjes op de ruggen van de passagiers te kloppen en een imitatie van een massage uit te voeren.

Eén echtpaar geeft hen 2 dollar.

Makkelijk verdiend.

We nemen onze intrek in hotel Apsara in Siem Reap. Ten noorden van de stad liggen de tempels van Angkor. De grootste en bekendste tempel,  Angkor Wat, ligt maar zes kilometer van het stadscentrum. Het silhouet van die tempel is het symbool van Cambodja,  het staat prominent op de Cambodjaanse vlag. Geen enkel ander gebouw ter wereled geniet een dergelijke eer.

Siem Reap betekent overigens “Siamezen Verslagen”, niet zo’n tactvolle naam voor een plaats vlak bij de grens met Thailand (het vroeger Siam).

We spraken altijd van dé tempel Angkor Wat.

Maar in feite is deze tempel slechts één van de vele. In het gebied “Angkor”, dat 25 vierkante km omvat, staan méér dan 100 kleine en grote tempels.

De tempels van Angkor zijn in een periode van 600 jaar gebouwd door verscheidene Khmer-vorsten. Daardoor verschillen ze duidelijk in bouwstijl en zijn er zowel Hindoeïstische (bijvoorbeeld Angkor Wat) als Boeddhistische tempels (bijvoorbeeld Bayon) te zien.

De oudste dateren van 802 ten tijde van Jayavarman II

Er werd aanvankelijk enkel baksteen gebruikt, maar het was dankzij de introductie van het bewerkelijke zandsteen dat het talent van de beeldhouwers volledig tot zijn recht kon komen.

De bouwwoede van de vorsten vond haar oorsprong in de Devarajacultus.

Bij zijn troonsbestijging liet elke koning een beeld maken gewijd aan Shiva of Vishnu dat in het belangrijkste heiligdom van de tempel werd geplaatst, hij geloofde dat hij na zijn dood één met deze godheid zou worden en als dusdanig zijn koninkrijk verder zou kunnen beschermen.

De God Brahma valt dergelijke eer niet te beurt. Er bestaat  een legende dat die met zijn eigen dochter geslapen zou hebben en de Cambodjanen vinden dat maar niks.

De stad Angkor, had op het hoogtepunt van het Khmer Rijk mogelijk een miljoen inwoners.

Die woonden echter allemaal in houten huizen, waar uiteraard niets is van overgebleven.

Evenmin is er iets overgebleven van de houten versieringen of zijden wandkleden waarmee de tempels waren versierd.

Ook de kleur is verdwenen. Tijdens de Hindoe tijd waren het gouden tempels, de Boeddhisten overschilderden dat met hun eigen heilige kleur: het rood.

Maar de tijd heeft zijn werk gedaan.

De tempels presenteren zich nu aan ons in een sublieme maar serene schoonheid.

De meeste zijn gebaseerd op een basisontwerp met vijf torens: een in het midden, en vier lagere daaromheen. De tempels zijn eigenlijk schaalmodellen van de kosmos, de 5 pieken van de berg Meru, waar de Goden wonen, met daar rond de continenten en de oceanen.

Angkor Wat is de enige tempel gericht op het Westen (de richting van de dood) en diende dus waarschijnlijk voor begrafenisdoeleinden.

Alle andere tempels vangen het licht van het Oosten op, de opkomende zon symboliseert het leven.

De eerste namiddag wacht ons al een leuke verrassing, het programma voorzag in een halve dag rust, maar we gaan er gelijk al tegenaan en bezoeken onze eerste twee tempels.

Aan de ticket office worden we één voor één gefotografeerd vanuit de meest niet-fotogenieke hoek die je maar kunt bedenken, (van onderaan de kin naar boven) maar de efficiëntie druipt er hier werkelijk af. Binnen enkele minuten hebben we allemaal ons 3 dagen pasje met foto.

De eerste tempel die we bezoeken is Bantey Srey, ook wel de citadel van de vrouwen genoemd. Het is een relatief eenvoudig en klein gebouw, maar het beeldhouwwerk geldt als het mooiste van alle tempels in Angkor.

Het is zo fijn, dat het lijkt alsof enkel vrouwenhanden het hebben kunnen maken.

Heel bijzonder aan deze tempel is ook dat hij als enige is opgetrokken uit roze zandsteen.

Hij werd gebouwd in de tweede helft van de tiende eeuw.

De tweede is Banteay Samré, een iets jongere tempel die dateert uit de eerste helft van de 12^e eeuw, die werd gebouwd in dezelfde stijl van Angkor Wat.

Omdat deze tempel redelijk afgelegen is, is het er rustig en vredig.

We krijgen een diner-buffet in ons hotel, maar om 9 uur is bij mij de batterij helemaal plat.

We hebben ontzettend weinig geslapen tijdens onze cruise, omdat er altijd zoveel te zien en te doen was, en het wordt hoog tijd dat ik even bijslaap.

De volgende ochtend 13/12/10 voel ik mij als herboren en ben er weer helemaal klaar voor.

We rijden met de bus naar  Angkor Thom, de oude, ommuurde stad van Angkor met indrukwekkende toegangspoorten, waar je naartoe wandelt over een brug met goede en kwade geesten over een idyllisch groen watertje. Ten westen en ten oosten lagen enorme rechthoekige waterreservoirs, die de stad van water voorzagen en ook dienden voor irrigatie van het land.

Centraal in de stad ligt de tempel van Bayon. Van een afstandje ziet deze tempel eruit als een donkere chaotische stapel stenen. Dat komt doordat deze tempel maar liefst 54 torens heeft. Maar eens je de trappen begint te beklimmen wacht je achter elke hoek een spectaculaire verrassing, de camera klikt overtime.

Elke toren bestaat uit 4 mysterieus glimlachende gezichten elk uitkijkend  in één van de vier windrichtingen.

De goed gepreserveerde bas-reliëfs tonen niet alleen heroïsche veldslagen, maar ook het dagelijkse leven in de 12^e eeuw. De uitleg van onze gids maakt het begrijpelijk en interessant.

Maar toch wil ik ook zo nu en dan eens gewoon mijn ogen de kost geven en genieten van het totaalspektakel.

Het wow-gehalte van deze tempel is werkelijk enorm.

In Angkor Thom bezoeken we ook de Bapuon tempel.

Deze is nog volop in restauratie. Wat het derde terras moet worden, zijn nu een aantal losse stenen die in een bepaalde orde in het gras klaar liggen om naar boven te worden getransporteerd.

Maar we worden wel toegelaten om tot op het tweede terras te klimmen en vandaar is het zicht om de aangelegde vijver heel mooi.

In het gras vinden we massa’s klavertjes vier. We plukken er allemaal een paar en vertellen onze gids dat dit bij ons gelukssymbolen zijn. Maar hier is dat niet zo, de heilige getallen zijn altijd oneven.

Hierna bezoeken we het olifantenterras en het terras van de Melaatsenkoning.

Het is niet echt een koning, en melaats was hij ook al niet want eigenlijk gaat het om Yama, de God van de onderwereld, zo wat het equivalent van onze St. Pieter. Maar het beeld mist een aantal vingers en tenen en vertoont vlekken en daardoor dacht men eerst dat het ging om één van de koningen van Angkor, waarvan de legende vertelt dat hij melaats was.

Dit beeld is trouwens een kopij, ik heb het origineel al gefotografeerd in het museum van Phnom Penh.

We nemen een lunch in een gezellig restaurant in de stad dat ons een hele lekkere Khmer maaltijd serveert en rijden dan naar de volgende tempel.

En dat wordt Ta Prohm. Deze tempel werd niet gerestaureerd en is overwoekerd door jungle. Dikke wortels van enorme bomen hebben zich een weg gebaand over en door de stenen.

Dit is werkelijk ongelooflijk! De sfeer die hier hangt is exotisch, zwoel…je waant je een ontdekkingsreiziger in onontgonnen gebied.

Het lijkt bijna te mooi voor woorden, het lijkt bijna een filmdecor, en dat is het ook, want Tomb-raider met Angela Jolie werd hier opgenomen.

Foto 027   028    029

Op de terugrit houden we halt bij de Takeo tempel.

Dit is een Hindoe heiligdom uit de 11^e eeuw en is gewijd aan de god Shiva.

De vernieler uit het grote trio.

(Brahma is de schepper, Vishnu de onderhouder en Shiva de vernietiger.)

Deze piramide uit zandsteen werd echter nooit helemaal afgewerkt.

Cambodjanen beklimmen de trappen niet, dat zou ongeluk brengen.

Voor alle zekerheid blijf ik er ook maar vanaf. Niet dat ik bijgelovig ben of zo hoor, maar misschien heb ik niet genoeg klavertjes vier geplukt om me te beschermen.

Hierna stoppen we bij wat onze gids de twin temples noemt, Chau Say Thevoda.

Over de geschiedenis van deze gebouwen is weinig bekend.

Eén van beide is gerestaureerd en die gaan we bekijken.

Onze laatste stop is Srah Srang, ook wel the Royal bath genoemd.

Een hele mooi meer waarop waterspelen werden gehouden, we staan op het terras van de koning en vinden het prima zoals het nu is, leeg en sereen.

Na een gezellig diner op het terras van een heel goed restaurant in de stad ga ik met mijn echtgenoot nog even naar de avondmarkt.

De markt is gericht op toeristen, zowel wat het aanbod als wat de aankleding betreft. De straatjes zijn breder, het is er lichter, minder hectisch, maar je wordt wel continu tot kopen aangemaand.

We kopen ons traditionele souvenirtje, overal waar we heen reizen kopen we een tegeltje voor aan de keukenmuur. Tot onze grote tevredenheid groeit onze verzameling steeds maar verder.

En we kopen ook een nep-kipling tas.

De bedoeling is om onze valies iets minder vol te moeten pakken, zodat het risico op openspringen toch al iets verkleint.

Maar we hebben ook kofferriemen en tape gekocht om ze volledig in te pakken.

We houden onze vingers gekruist dat we al onze spulletjes weer veilig thuis krijgen.

Met de tuktuk laten we ons terug naar ons hotel brengen, nemen nog een slaapmutsje en duiken het bed in.

14/12/10

Ik duik voor de derde keer het mooie zwembad van het hotel in.

Het is zalig. Heel mooi en tropisch, maar het is midden december en dus staat de bonzai er broederlijk naast twee kerstbomen met alles er op en er aan.

Vandaag nog maar eens een highlight. Hét monument, dat Cambodja op de wereldkaart plaatst. De grootste tempel ter wereld: de tempel van Angkor.

Angkor Wat geldt als het absolute hoogtepunt van de Khmer kunst.

De tempel werd gebouwd door Suriyavarman II, hij werd opgeleverd in 1150 en omvat 81 ha. Hij is gewijd aan de god Vishnu.

In Angkor Wat, zie je heel duidelijk het basisontwerp terug, de oceanen worden hier gesymboliseerd door een enorme slotgracht van 190 meter breed. De toegangsbrug wordt bewaakt door een zevenkoppige naga (mythische slang).

De vier zijden van het vierkante complex zijn versierd met ongelooflijk mooie, twee meter hoge bas-reliëfs. Elke muur vertelt een ander verhaal uit de geschiedenis of legende. Hier geen scènes uit het dagelijkse leven, maar enkel oorlogen en mythologische verhalen.

Het meest beroemde motief bevindt zich aan de Oostzijde: “het karnen van de zee der melk”, een complex scheppingsverhaal uit het Hindoeïstische epos de Bhagavata-Purana.

Goden en Demonen proberen de berg Mandara te gebruiken om de oceaan te karnen tot een onsterfelijkheidelixir.

Door het karnen ontstaan ook mythologische wezens zoals de aspara’s, de hemelse danseressen, die een dankbaar motief voor de beeldhouwers vormden.

Op de muren van de tempels zijn heel veel van deze danseressen afgebeeld.

Slechts ééntje lacht zo breeduit dat je haar tanden ziet. Alle toeristen willen hier een foto van, ook al moet je er een beetje klimwerk voor over hebben.

Elke houding in de aspara-dans heeft een bepaalde symboliek en van oudsher werd deze kunst enkel aan het koninklijk hof onderwezen.

Heel weinig ingewijden overleefden echter de gruwelen van de Rode Khmer en de dans was bijna in de vergetelheid geraakt, de tempelreliëfs waren dan ook effectief een hulp voor prinses Boppha Devi die deze kunst weer tot leven wilde wekken.

Na de lunch in alweer een zeer leuk restaurant waar we op typische gerechten worden vergast bezoeken we Neak Prean, in de twaalfde eeuw in Boeddhistische stijl gebouwd.

Het is een bad voor rituele reinigingen dat bestaat uit één groot vierkant bad, met op de assen nog vier kleinere baden.

In het midden is er een vierkant eiland met twee naga’s.

Deze site verwijst naar Anvatapa, een mythisch heiligdom in de Himalaya.

Het is er sereen en rustig en ik zou wel uren aan de rand van de vijvers willen blijven zitten.

Maar ons bezoek aan Angkor zit er op.

Omdat de site zo ongelooflijk groot is hebben we uiteraard heel veel niet gezien, maar we hebben zeer zeker een hele goeie indruk gekregen van deze prachtige stad uit de oudheid.

We hebben nog even tijd om te relaxen bij het zwembad en ik profiteer er van om ook mijn reisverhaal bij te werken bij een fris wit wijntje.

’s Avonds alweer een lekker en typisch diner en nog een afzakkertje in de bar, het is tenslotte onze laatste nacht.

We mogen wat langer slapen, want er staat  maar een korte uitstap op het programma: een zijde-boerderij.

We krijgen het hele productieproces en de hele levenscyclus van de zijderups uitgelegd.

Ik onthoud vooral, dat voor het maken van de zijde de rupsen moeten sneuvelen, want anders breken ze hun cocon ergo de kostbare zijdedraad.

Slechts 20 % van de cocons krijgt gratie, die moeten de vlinders leveren, die op hun beurt weer voor nieuwe zijdecocons moeten zorgen.

En verder onthoud ik de precisie en het geduld dat er nodig is om deze kostbare stof te weven.

We keren terug naar het hotel en leggen de laatste hand aan het inpakken.

Na het diner mogen we nog eens op shopping-trip of kunnen we naast het zwembad relaxen.

We kiezen voor het eerste en slaan nog een beetje buit in.

Ik heb het gevoel dat ik tijdens deze vakantie heel weinig heb gekocht, tot ik in mijn hoofd een lijstje maak van al mijn aankopen.

Allemaal nuttige dingen dat spreekt vanzelf!

Op die twee opiumpijpjes zitten we bijvoorbeeld al jàren te wachten.

En dan is het zover, de valiezen worden ingeladen en 10 minuten later staan we op de luchthaven van Siem Reap.

Gelukkig kunnen we ook hier net als in Zaventem onze defecte valies in plastic laten verpakken.

De vlucht naar Saigon vertrekt zelfs vroeger dan gepland en hier zitten we nu: in transit.

Er zijn nog heel wat winkeltjes en wat doet een mens wanneer hij zo’n 3 uur moet zitten wachten?

Juist ja, tenslotte hadden we door onze anderhalve dag vertraging op de heenreis nog niet de kans gehad om ook van dit land een aantal souvenirs mee te brengen.

Dat is dan dus bij deze volledig goedgemaakt.

Je houdt niet voor mogelijk welke super schattige schoentjes ik voor slecht 8 euro heb gekocht!

En welke vrouw kan er nu géén zwarte 100 % zijden lange broek gebruiken, die past toch gewoon overal bij!

We gaan nog een Vietnamees biertje drinken en ik herorganiseer alvast mijn handbagage.

Mijn fleece gaat bovenop en de slaappilletjes binnen handbereik.

De lange vlucht zit er op. We zijn in Frankfurt.

Het temperatuursverschil is zo’n 40 °. Maar we hebben er geen last van, want deze keer is onze vertrekhal wel degelijk verwarmd.

Ik voel mij verbazend fris na een nachtvlucht van 11 uur, maar nu begint het aftellen pas echt.

Het is zes uur in de morgen en onze vlucht naar Brussel is pas voorzien voor één uur ’s middags.

We hebben een plekje gevonden naast een koffieautomaat, waar je gratis lekkere koffie kunt krijgen.

We wachten en verlangen naar huis.

Op een uurtje vliegen wacht ons immers nog een topattractie, onze kleindochter Olivia, die nu zeven weken oud is en die we twee weken hebben moeten missen.

MURCIA een vrij onbekend deel van Spanje

Wanneer we zeggen dat we binnen een maand (alweer) naar Spanje op vakantie gaan, in een appartement in Isla Plana, vlak bij zee, dan willen mensen nogal eens meewarig kijken. En dat verbaast me niet, omdat ik weet dat ze voor hun ogen stampvolle stranden zien, geroosterde lijven zij aan zij, en patat friet om de hoek, naar keuze met Heineken of Stella.

Dos….cervezas por favor.

Maar Spanje is méér dan Benidorm, Torremolinos, of Playa de Aro.

Zo is er bijvoorbeeld de provincie Murcia. één van de zeventien autonome regio’s van Spanje. De regio ligt in het zuidoosten van het land, aan de Middellandse Zee, ten oosten van Andalusië en ten zuiden van de Comunidad Valenciana.

Murcia heeft een bergachtig binnenland waar dorre landschappen worden afgewisseld met groene, vruchtbare valleien met daar tussenin diverse authentieke dorpjes.

Een van de bekendste is Caravaca de la Cruz,een van de vijf heiligste plaatsen ter wereld. We vermeden het bij onze vorige trip , omdat net toen wij er waren een bedevaart aan de gang was naar aanleiding van de viering van het Heilige jaar, een feest dat maar om de 7 jaar wordt gehouden. Kwestie van niet door de hordes pelgrims vertrappeld te worden.

Maar we verkenden wel de streek er rond. Een autorit van amper 45 minuten vanuit ons vakantieadres bracht ons in het prachtige natuurgebied Parque Regional de Sierra de Espuña.

Het schitterende natuurpark ligt juist achter Alhama de Murcia en één van de bijzonderheden ervan is, dat hier nog wilde geiten en lynxen leven. In de winter zijn de toppen van deze bergen met sneeuw bedekt.

Je vindt er de ‘pozos de la nieve’, sneeuwhutten waar vroeger het ijs bewaard werd.

Met die informatie in ons achterhoofd hoopten we, toen wij er laatst in juli waren, eigenlijk een beetje aan de hitte te ontsnappen.

We zagen de thermometer dalen van 30°C naar een duizelingwekkend kouwelijk 27°C en daar moesten we het dan maar mee doen.

Het was zoals gezegd, een eerste kennismaking en we hadden nog nergens een wandelkaart gevonden, dus parkeerden we de auto waar het kon en volgden de bewegwijzering van één van de uitgestippelde paden, waarvan we jammer genoeg niet wisten hoe lang het was en wààr het heenleidde. We liepen dus gewoon een uurtje of zo tot aan een panoramisch uitzichtpunt en dan weer terug en genoten intussen van de natuur.

En dan kronkelden we ons met de auto nog verder de bergen in. Het toeval bracht ons naar El Berro, een klein dorpje, waar we in een smetteloos restaurantje de heerlijkste tapas aten en een liter huiswijn kregen voor 2,5 euro.

De provincie Murcia heeft ook nog een aantal cultureel interessante steden die een bezoek meer dan waard zijn. Onder andere Murcia, Cartagena, en Lorca.

De stad Murcia is de hoofdstad van de gelijknamige provincie.

Spanje werd in de prehistorie reeds bewoond door de inheemse Iberiërs, maar werd later onder de voet gelopen door Phoeniciërs, Kelten, Grieken, Romeinen en Visigoten.

Tijdens de 8e eeuw ontstond er een migratie van Moorse Moslims die zich onder andere vestigden in de regio Murcia.

In 713 versloegen de Arabieren het Spaans-Vizigotisch leger in Cartagena en twaalf jaar later stichtte Abderraman II de stad Murcia.

De Moren verbeterden de landbouw met een slim irrigatienetwerk en hun rijk zou tot de 13e eeuw duren, waarna de christenen de regio opnieuw veroverden.

Tijdens de 16e eeuw was er vrede en stabiliteit, maar de bloei van de stad werd in de volgende eeuw gestuit door periodes van grote droogte en plagen die de bevolking teisterden.

De 18e eeuw was niet alleen in de Nederlanden een gouden eeuw, ook Murcia floreerde. Getuige hiervan,de prachtige barokke architectuur in de stad.

Onze eerste kennismaking verliep echter niet van een leien dakje, omdat er net een manifestatie was in de binnenstad en wij er dus met geen mogelijkheid door raakten.

Op een gegeven moment vreesde ik dat zelfs Doortje, onze altijd gelijkmoedige gps-madam, er de brui aan zou geven en in plaats van nog verdere aanwijzingen te geven, die we toch weer zouden negeren, ons nog enkel zou meedelen dat ze zichzelf zou vernietigen binnen de 10 seconden, 9, 8, 7, 6….

Uiteindelijk raakten we toch nog in de betaalparking van de Corte Ingles, maar winkelen zat er deze keer niet meer in. Het fashion Walhalla zou voor een volgende visite zijn.

We wilden eerst dringend de stad zien!

Een tweede hoogtepunt is Cartagena, een drieduizend jaar oude stad met een rijk verleden. Begonnen als nederzetting is het in 223 voor Christus door de Cartageners gesticht als ‘Quart Hadas’. Na een 500 jaar lange bloeitijd onder Romeinse heerschappij raakte de stad in verval en ze is pas in de achttiende eeuw weer opgebloeid.

De haven van Cartagena is al voor meer dan twee duizend jaar een belangrijk strategisch punt. Admiraal Nelson heeft de haven zelfs als veiligste van de Middellandse Zee bestempeld.

In de haven kun je de duikboot van Peral bekijken, naar men zegt de eerste ter wereld. Hij werd te water gelaten in 1888.

Ik kan me niet voorstellen dat hier ook maar één mens in heeft gepast! 

Zelfs hedentendage is Cartagena dé marine haven van Spanje en wordt tevens gezien als één van de mooiste natuurlijke havens ter wereld. De oude binnenstad wordt omringd door de Muralla del Mar, een muur met 8 poorten.

Heel imposant is ook het Romeinse theater.

Het dateert uit de eerste eeuw voor Christus en wordt gezien als een van de belangrijkste Romeinse theaters van Spanje.

Rome beleefde in de tijd dat het werd gebouwd een glorietijd onder Augustus en overal in het rijk werden steden gebouwd die als het ware de schoonheid van de hoofdstad weerspiegelden.

Er konden 600 mensen zitten en het theater werd niet alleen gebruikt voor culturele aangelegenheden maar er werd door de lokale elite (rechters, priesters enz.) ook aan politiek gedaan.

Toen we dit theater wilden bezoeken stuitten we echter op een klein probleempje.

We slaagden er maar niet in om de ingang te vinden.

We liepen er twee keer volledig omheen, en dat houdt in dat we zowat alle trappen van de stad dan ook twee keer deden.

Van op het hoogste punt konden we over de muur heen enkele toeristen zien wandelen, en we vonden ook de uitgang, maar zoals gezegd niet de ingang.

Ik hield een aantal mensen staande die er Spaans uitzagen en boodschappentassen met zich meezeulden, en van wie ik dus vermoedde dat ze echte autochtonen waren, maar ze keken me allen aan alsof ze het Noorderlicht zagen. De ingang?!?

Ik kon de verrassing in hun ogen niet al te goed duiden. Waren ze verrast dat iemand zich de moeite zou willen doen om een monument waar zij dagelijks aan voorbij liepen, te bezoeken, of waren ze verrast door van zichzelf te moeten vaststellen dat ze het antwoord op mijn vraag eigenlijk gewoon niet kenden.

Allen dachten ze diep na, en de een na de ander stuurden ze ons de verkeerde kant op.

Het moet nochtans gezegd worden, dat er overal in de stad bordjes waren opgehangen met pijlen naar de diverse monumenten en dus ook naar het theater.

Alleen konden nu net DIE pijltjes onmogelijk kloppen omdat ze volledig de verkeerde kant op wezen. We zagen het theater immers duidelijk liggen.

Uiteindelijk, verhit en vermoeid en lichtjes gestresseerd, besloten we om het gewoon in het archeologisch museum te gaan vragen. Als ze het dààr nog niet wisten…

En inderdaad dààr wisten ze het, omdat de ingang ook gewoon daar wàs.

Via het museum en langs een onderaardse gang, onder een kerk door, kwam je in het theater uit.

De pijltjes hadden weldegelijk de juiste richting aangeduid.

Op een houten podium oefende net een klasje voor het einde-schooljaar-optreden.

Ik vroeg me af of die kinderen beseften hoe bevoorrecht ze waren om in dit unieke decor hun krampachtige pasjes te mogen demonstreren.

Een must-do in Cartagena is ook het Parque Torres, waar het Castillo del Concepcion  staat en van waaruit je mooie uitzichten op de stad hebt.

Een hele leuke manier om er te geraken is met een panoramische glazen lift die je vrij goedkoop 45 meter hoger brengt. 

Op een uitzichtterras vormen de kanonnen een obligaat decorstuk voor je foto’s en aan de overal rondwandelende pauwen is het ook al heel moeilijk om te weerstaan.

Ook Lorca is zeer de moeite waard.

Het werd reeds tot ‘Stad van historische en artistieke waarde’ uitgeroepen in 1964

De stad heeft een geschiedenis van meer dan tweeduizend jaar,die zich weerspiegelt in haar gebouwen.

Maar alhoewel Romeinen en Moren ook hun sporen achter lieten (de structuur van de straatjes in de oude stad dateert bijvoorbeeld uit de islamitische periode) is de stad toch vooral bekend voor haar flamboyante architectuur van de 18e eeuw.

Met haar paleizen en statige huizen, wordt ze niet voor niets ‘de barokke stad’ genoemd.

Het is ook een gezellige plek, want was ze tijdens de Reconquista,nog een gevaarlijke grensstad, tussen het Spaanse koninkrijk ,Castilla en het Moorse koninkrijk, Granada, nu kun je er gewoon rustig doorheen kuieren en je kunt er geweldige tapas eten.

We vonden een tafeltje op een stemmig plein met een grote fontein, togen naar de bar om het aanbod te keuren en bestelden (veel te veel).

We willen trouwens zeker nog eens teruggaan tijdens de Semana Santa (de Heilige week), want dan worden er verschillende, indrukwekkende processies gehouden in het centrum van de stad. In prachtige kostuums en met mooi versierde decorstukken wordt het verleden tot leven gebracht. Het Spaanse temperament en de passie wordt , zo zegt men, zichtbaar gemaakt door de deelnemers aan de processie, maar wellicht is het dan net een ietsje moeilijker om een vrij tafeltje te vinden.

Maar de grootste troef van de provincie is natuurlijk haar kust.

Murcia heeft een 274 kilometer lange kustlijn.

Prachtige, soms ongerepte stranden en baaitjes rijgen zich aaneen van Alicante tot Andalusië.

De kust wordt de “Costa Cálida” genoemd en dat betekent letterlijk “warme kust”.

De streek heeft gemiddeld 320 dagen per jaar zon. Het klimaat is subtropisch/Mediterraan en de gemiddelde temperatuur is volgens de ene website 18°C en de andere 21°C. We hebben besloten voor de 21 te gaan.

Regen is hier zeldzaam, ongeveer 300-350 mm/jaar.

Deze Costa is door de World Health Organisation uitgeroepen tot een van de gezondste gebieden ter wereld (door hoge concentraties mineralen en jodium). Er is nog geen massatoerisme en hoogbouw vind je enkel aan de Mar Menor (een binnenzee die enorm populair is bij de Spaanse bevolking).

Twee luchthavens “bedienen” de streek: San Javier (Murcia), vlakbij de Mar Menor, en Alicante , die beiden steeds meer goedkope vluchtmaatschappijen ontvangen met directe vluchten.

Vanuit Alicante is het anderhalf uur rijden naar Isla Plana, vanuit San Javier een uurtje.

Ryan air verkoopt trouwens San Javier als ‘Alicante south’.

Buiten het hoogseizoen heb je bij Jetair al een enkele vlucht voor 39 euro van Charleroi naar San Javier.

Het gebied is trouwens ook uitstekend verbonden met het Spaanse wegennet, maar ook hier weer: problemen voor ons Doortje.

Onze gps-dame is immers niet meer van de jongste en heel wat wegen in de provincie zijn spiksplinternieuw en zijn nog niet verwerkt in haar databank.

En bepaalde oudere wegen, die zij heel reëel voor haar digitale ogen ziet, bestaan intussen al niet meer.

Tot onze grote frustratie werden wij herhaaldelijk aangemaand om rechtsaf te slaan bij niet bestaande wegen of reden we een autostrade- afrit voorbij omdat die volgens haar 500 meter verder hoorde te liggen.

Maar ondanks deze kleine hinderpalen verkenden we intussen al een flink deel van de Costa Càlida.

Aan de Mar Menor bezochten we een natuurpark en verwonderden ons over het roze water van de zoutwinningsmeertjes, decoratief afgewerkt met de al even roze flamingo’s.

We genoten van het grote zandstrand in Bolnuevo, waar ‘de betoverde stad’, een geërodeerde zandsteenformatie, een beetje een buitenaardse aanblik vormt.

En we genoten van een lekkere gegrilde vis in restaurant anfora, dat (als enige!) zijn terrasje pal op dit mooie strand heeft uitgestald.

Omdat de Spanjaarden pas na negenen aan avondeten beginnen te denken zaten wij er om 8 uur alleen naar de ondergaande zon te kijken.

We gingen op zoek naar het zo mogelijk nog idyllischer strand van Percheles en maakten eenzame wandelingen over de rotsen.

In Puerto de Mazarrón, zochten we de (relatieve) drukte op, al kuierend langs de lange palmenboulevard met zicht op het strand en de plezierjachthaven, en aten gefrituurde zeevruchten op een van de vele terrasjes. Heel lekker.

Of anders kochten we in de visafdeling van het grootwarenhuis een paellapakket: Verse mosselen, schelpen, langoustines…die ik dan met rijst en kruiden zelf tot een vingeraflikkend-lekkere paella ineenknutselde.

Het uitzicht van op ons balkon,tijdens de maaltijd mocht er trouwens ook wel zijn. En van op ons solarium was het zelfs nog mooier. Aan de ene kant zag je de heuvels, die in deze streek echt bijna tot aan zee komen.

En aan de andere kant keek je 180° graden uit op de baai, waarin ‘s avonds een lint van lichtjes, met op de uiterste punt dat van de Torre Santa Elena, zich romantisch spiegelden. En we hadden geluk, ook de reflectie van volle maan danste op de zwarte golven.

Vanaf ons appartement, gelegen in een residentie, die gebouwd is in heel geslaagde Spaanse stijl en met gemeenschappelijk zwembad, konden we te voet de helling aflopen en dat bracht ons in minder dan 15 minuten op het strand van Isla Plana, het kleine plaatsje dat we eensgezind als “tweede thuis” hebben geadopteerd.

Hotels zijn er niet, enkel een paar kleine restaurantjes langs de kant van de weg en een paar winkeltjes waar je het hoogstnodige kunt kopen.

Ze hebben er echter wel iets wat ik nog nergens anders heb gezien: een automaat waar je visvoer kunt kiezen.

Isla Plana heeft een prachtig, uitgestrekt zandstrand, waar je kilometers ver kunt op wandelen, tot aan La Azohia, het volgende dorp.

Maar er is ook een keienstrand en een aantal kleine rotsige baaitjes.

Ons favoriete zwembaaitje (voor wanneer we even vlug wilden gaan zwemmen in zee en geen zin hadden in het zwembad) ligt tussen de rotsen, en heeft slechts een zandstrandje van een paar vierkante meter groot en dus hadden we het vaak helemaal voor ons alleen.

Maar ook het grote zandstrand is tot begin juli bijna verlaten. Midden juli was het een flinks stuk drukker, maar enkel daar waar je bijna vanuit de wagen het strand op kon stappen. Als je bereid was een beetje verder te wandelen was het alweer een pak rustiger.

Bij avond is het ook heerlijk wandelen langs de zee.

Lampen en lampionnetjes geven een feeëriek effect en ik moest mezelf zelfs een beetje tegenhouden om niet aan kerstmis denken.

Er ligt een plankenwandelpromenade en in het hoogseizoen staat er één barretje langs het strand, waar ‘s je ‘s avonds samen met een handjevol mensen kunt genieten van een afzakkertje en overdag van een verfrissende granizado (sap, meestal van citroenen, met gestampt ijs) of een frisse vino de verano, de lokale versie van Sangría.

Al kun je natuurlijk ook gerust eens een keertje ‘dos cervezas por favor’ vragen.

Niemand, maar dan ook niemand heeft hier immers al ooit van het liedje met die naam gehoord.

31/12/2009 – 17h
De pakjes zijn al uitgewisseld.
We zitten met zijn tweetjes aan tafel, maken een fles champagne soldaat en genieten van wat oestertjes.
Om 18h volgt het pièce de résistance, waarna we ons naar de keuken haasten om de afwas te doen.
Om 20h stipt raakt mijn hoofd het hoofdkussen.
De wekker staat op 3h 15.
Ik wist niet eens dat er een cijfer 3 op die wijzerplaat stond, maar zo zie je maar weer.
Elke reis brengt nieuwe ontdekkingen en dit is alvast de eerste.

1/01/2010
Verbazend fris beginnen we aan het eerste deel van ons traject: met de auto naar Zaventem.
We worden gelukkig niet van de weg gereden door lallende nieuwjaarsvierders en parkeren veilig en wel op parking P3, 4e verdieping (vlinders), wat we binnen twee weken naar aloude gewoonte alweer vergeten zullen zijn.
Maar dan staat het in ieder geval hier al geboekstaafd.
Ooit wisten we nog wel op welke verdieping we moesten zoeken, maar doorkruisten het verkeerde parkeergebouw.
De vlucht vertrekt om 7h 10 en gaat via Cancun naar de luchthaven Liberia in Costa Rica.

De man in de zetel vóór mij walmt alcohol en de confetti zit nog in zijn haar.
Nu en dan dwarrelt er een gekleurd rondje op het boek dat ik aan het lezen ben.
Als aperitief krijgen we champagne!
Confetti én bubbels! Happy new year!

Ik slaag er in de tijd te verschalken met drie films, één Simpson aflevering, een volledig boek, een tijdschrift en wat cryptogrammen en eten natuurlijk.
Bij vrolijke regelmaat verschijnt er iets op ons neerklaptafeltje.
Maar naar buiten kijken zit er niet in.
Ik zit aan de buitenkant, maar heb géén venster en mijn dure comfortklas-zetel kan niet achteruit. Daar heb ik wel een beetje de pest in.
Ik zie pas daglicht als we na wat rondcirkelen in Cancun landen en in transit moeten.
Daar had ik niet op gerekend: voet aan Mexicaanse bodem!
Zou het iets uitmaken tegen de fel gehypte griep als ik héél oppervlakkig adem?

We mogen terug aan boord, maar lopen nog wat extra vertraging op omdat er een passagier terug uit het vliegtuig moet: ziek!
(ik wil het nu even niet weten)
Haar bagage moet terug uit het ruim gehaald worden en dat gaat zo onverwacht snel dat de helft van de passagiers applaudisseert, wat ik persoonlijk een beetje respectloos vind naar die arme dame toe.

Met een stevige bonk staan we eindelijk op Costa Ricaanse bodem.
Een oude droom wordt werkelijkheid!
Het is 16h.
Ik verbaas me er over dat de wisselkantoren dicht zijn en besef dan: het is nog steeds 1 januari!
Er is één piepende bagage-belt, die gelukkig allebei onze valiezen prompt aanlevert.
De busrit verloopt prima.
Drie kwartier om eerste indrukken op te doen.
Ik zie géén feestlichtjes en weinig huizen.
De weinige Tico’s die ik zie, zitten te luieren in een schommelstoel op hun veranda.
(de inwoners van Costa Rica gebruiken vaak verkleinwoorden en die vormen ze door –tico achter het woord te voegen en daar hebben ze hun bijnaam aan te danken)
Het laatste stuk van de weg is nu nog iets dat die naam nog moet verdienen.
Voorrang geldt voor de meest onbesuisde en in ons geval zijn dat mooie bruine uit India geïmporteerde brahma-koeien, die ongegeneerd onze bus ophouden.
Toeteren màg (de koeien komen wel uit India, maar zijn hier niet heilig) en het helpt ook.

Het Riu Guanacaste doemt op.
Het is een groot wit hotel dat in een prachtige baai, aan een ongerept zwart lavastrand werd gebouwd.

We krijgen om de pols het all-in luxe brandmerk onder de vorm van een niet verwijderbaar plastic armbandje en zwermen uit.
We zijn nu bijna 24 uur wakker, maar nieuwsgierigheid houdt ons op de been.

Het hotel ontvouwt zich bijna als een oude bekende.
Wij zijn fans van de Iberostar-keten van Neckermann , maar in dit Riu hotel van Jetair vinden we ook bijna blindelings de weg.
Grappig! Het steakhouse-restaurant ligt precies waar we het verwacht hadden.

Maar het buffetrestaurant heeft dan weer een extra bonus.
Je kunt hier ook buiten eten.
Maar eerst nemen we nog een aperitiefje in de bar.
Ik ga voor de cocktail: pura vida, wat zoveel wil zeggen als: pluk de dag, geniet er van.
De Costa Ricanen begroeten elkaar op deze manier.
Het drankje oogt heel mooi, maar het smaakt vreselijk.
Het buffet daarentegen is geweldig, verzorgd, uitgebreid en lekker.
We toasten met een glaasje wijn nog maar eens op het nieuwe jaar dat intussen thuis al één dag oud is.

2/01/2010
Om 6 uur sta ik klaarwakker op het strand en het lijkt wel of ik verwacht word.
Hier is het! Ik word gewenkt.
Hier is wat? Vraag ik me af.
In een witte plastic bak krioelen een paar kleine schildpadjes door elkaar.
De oogst van deze nacht vertelt men mij.
Op het strand van het hotel komen zeeschildpadden hun eieren leggen.
De nesten worden gemerkt met paarse houten stokken.
De jonkies komen uit het ei zo’n 45 dagen later en krabbelen dan onmiddellijk naar zee.
Tenminste dat proberen ze, want er zijn héél veel predators die zich voeden met deze baby’s en op dit strand komen er ook de toeristen nog bij die hen kunnen vertrappelen bij hun avondwandeling.
Dus men vangt ze op, stopt ze in een bak en laat ze pas vrij wanneer het licht wordt zodat men ze kan beschermen.
De nachtwaker, wiens dienst er nu opzit vertelt er over met passie en liefde.
Voor hij vertrekt zet hij de baby’s in het zand en wat nu volgt is een ontroerende race.
Sommigen gaan in turbospeed, anderen zijn moe omdat ze al de hele nacht tegen het plastic hebben gekrabbeld.
Ik vraag waarom ze niet gewoon in zee worden gedropt en krijg een tweeledig antwoord.
Ten eerste hebben de vrouwtjes het nodig om zich dit strand goed in te prenten, want ze zullen hier immers zelf als grote zee-kolos terugkomen om hun eieren te leggen en ten tweede hebben ze ook deze fysieke oefening nodig.
Iemand vergelijkt het met een vlinder die moeite moet doen om uit het cocon te breken.
Het is een kwestie van de spieren te trainen om te kunnen vliegen of in het geval van de schildpadjes om de branding te kunnen doorzwemmen.
Maar ze hebben toch al de hele nacht in die bak liggen krabbelen?
Enfin, ik vertrouw op de expertise van de nachtwaker, maar help wel mee om een klein beetje bij te sturen wanneer er verwoed in de verkeerde richting wordt gesparteld (wat overigens heel zelden gebeurt).
Met een tevreden glimlach over mijn gezicht gesmeerd ga ik mijn echtgenoot wekken.

We gaan wandelen langs het zwarte strand dat een mooi kleurenpalet vormt met de groene beboste heuvels en met de donkere stille oceaan met zijn witte schuimkoppen.
Maar blijkbaar heb ik de zonnebrandcrème-smeer-routine nog niet helemaal te pakken, want ik ben mijn gezicht vergeten.
Verbrand! Om 8 uur ’s morgens!
Ik besluit om nergens meer heen te gaan zonder hoed en raak het ding al meteen kwijt bij de informatie-bijeenkomst.
Wil de eerlijke vinder a.u.b. NU opstaan?
Gelukkig heb ik ook nog een pet mee.

Het contrast in temperatuur is groot!
Het vroor in België en hier is het 34°C in de schaduw.
De airco in onze kamer staat op 25°C en het voelt er fris aan.
Mijn voeten doen pijn, want ze moeten nog wennen aan flip flops en ze zien er ziekelijk wit uit.
Maar toch zijn we voornamelijk op zoek naar schaduw.
Op het strand staan gelukkig een paar bomen en we schuiven van plekje naar plekje.

De stille oceaan is redelijk woest, maar als je het niet erg vindt dat het bovenstukje van je bikini regelmatig eens tegen je kin slaat of dat je als een stuk wrakhout op het strand wordt gerold, dan kun je er in zwemmen.
Er schuiven pelikanen en fregatvogels over onze hoofden en het leven is puur.

3/01/2010
Wij houden er allebei van om in alle vroegte, nog voor het ontbijt een zeebad te nemen, maar de oceaan is nu nóg woester en dus kiezen we wijselijk voor het grote landschapszwembad.
Zalig! We zijn er helemaal alleen en de stofzuigende pool boys protesteren niet, ook al is het officieel nog niet toegelaten te zwemmen.
Ik schenk ze mijn breedste glimlach en mijn welgemeendste “pura vida” en zwem héél voorzichtig om het stof op de bodem niet te laten omhoog dwarrelen.
We genieten van een dubbel en dik verdiend ontbijt en dan halen we de factor 50plus boven om ons te beschermen op onze wandeling.
We lopen tot aan het einde van het lavastrand, klimmen over de rotsen en belanden in een volgende baai met zand dat er van ver redelijk wit uitziet.
Het natte zand, waar het door de zee wordt gepolijst vertoont een wit en zwart marmerpatroon. Heel mooi.
Er ligt veel koraal op het strand en mooie vlinders dwarrelen uit het woud.
Heremietkreeftjes racen in bont assortiment van minutieus geselecteerde schelp/huisjes voor je voeten.
We zien kleine wenkkrabben, die ons natuurlijk niet dichtbij, maar liefst zo ver mogelijk willen.
En dan wagen we ons langs een breed pad landinwaarts.
En ik vraag me af of dat wel zo’n goed idee is, stilletjes vermoedend dat al die giftige slangen, schorpioenen en spinnen waar mijn reisgids zo rijkelijk over uitweidde ons massaal liggen op te wachten.
Zelfs lokale mensen manen ons tot voorzichtigheid.
En wij hebben enkel wandelsandalen aan onze voeten.
Maar het pad is goed hard aangestampt en ik zie géén slangen, gedrapeerd over de overhangende takken.

Ik ga in positie staan om een foto te nemen van een wel zéér decoratieve maar dodelijke wurgplant die bezit heeft genomen van een kolossale boom en die deze nu volledig heeft ingekapseld zodat het lijkt alsof je naar een druipsteenmuur van wortels staat te kijken.
En terwijl ik dat doe krijg ik ineens 2 zwarte brulapen in zicht.
Zij hadden mij uiteraard al veel langer gezien.
Even later zie ik nog een kolibrie en plopt er een grote hagedis vlakbij ons in de dorre bladeren.
En als pièce de résistance zien we nog een méér brulapen, een hele familie.
De pater familias brult niet, maar laat ons met kleine kreetjes weten dat HIJ de baas is en onderstreept dat door zijn perzikkleurige testikels losjes en heel zichtbaar te draperen over de tak waar hij op zit.

Op de terugweg wacht ons een kleine desillusie.
Ons Riu hotel staat nu nog helemaal alleen in het midden van deze prachtige natuur, maar men is al druk bezig met de voorbereiding van de constructie van de Riu 2, die er vlak naast moet komen.
En dat houdt onder andere in, dat men de mooie lagune, die wij van op ons balkon zien, aan het droogleggen is.
Waarschijnlijk om plaats te maken voor strandstoelen.
De foto’s die wij gisteren maakten zullen halverwege de vakantie al een nostalgische herinnering zijn.
De jongen die de pomp bedient vindt het zelf ook jammer.
En de masseur die op het strand zijn handeltje uitbaat zegt dat de volle maan boven de lagune zo’n prachtig zicht is.
En dat beaam ik, want het is nu volle maan en ik heb dus gisteravond nog net het geluk gehad dit te mogen aanschouwen.
Maar nu is de lagune dus bijna droog.

3/01/2010 (’s avonds)
De stille oceaan heeft het zaakje eventjes mooi opgelost.
Een paar fikse surfgolven en mijn geliefkoosde lagune is weer gevuld!
Ik geniet er nog even dubbel en dik van bij de ondergaande zon.
Ik hoop dat de vegetatie rondom de lagune tenminste mag blijven.
De grote guanacasteboom zal misschien een natuurlijke parasol vormen voor de strandstoelen van Riu 2.

Even contact opnemen met het thuisfront.
Gsm ontvangst is er hier niet en de pc’s in de sportbar zijn meestal buiten gebruik.
Aan de receptie wil men ons een laptop verhuren tegen 5 dollar voor een half uurtje.
Tijd zat om mijn dochter uitgebreid te mailen en vervolgens mijn post door te nemen…denk ik.
Het @ teken voor mijn mailadres is echter niet te vormen.
Geen enkel shift/alt/ctrl permutatie werkt.
Uiteindelijk leert men mij dat ik shift links en cijfer 2 tegelijk moet indrukken voor de @ en voor het vraagteken uit mijn paswoord moet ik shift rechts en de min knop ernaast indrukken.
How the f*** kan ik dat nu weten?
Ik schrijf mijn mailtje op het vermaledijde qwerty klavier, zonder interpunctie, verstuur een virtuele kaart naar alle vrienden en het lukt me nog net om binnen de tijd te blijven.

4/01/2010
Half zeven.
We dobberen alweer in het zwembad en we zijn alweer de twee enigen.
Gistermiddag stond men hier met frisbees en kokosnoten te gooien, hierbij luid aangemoedigd door cocktailslurpende fans aan de swim-up-bar, maar nu is alles stil.
We nemen eens te meer een fiks ontbijt met vers vruchtensap, vers fruit, knisperende broodjes en een omeletje, naar keuze en klaar terwijl je wacht.
Vandaag gaan we de heuvels in.
Het valt reuze mee dat de paden hier zo breed zijn, zodat we veilig kunnen wandelen.
We beklimmen een steile helling en worden beloond met een prachtig panorama.
Van op een uitstekende rots hebben we zicht op 2 baaien.
Het water ziet er van op deze hoogte méér groen uit, méér Caraibisch.
De vegetatie rondom ons is tropisch droog woud, maar als je niet in detail kijkt ziet het er eigenlijk een beetje mediterraan uit.
Maar in pakweg Griekenland zag ik nog nooit een boom waarvan zowel de stam als de takken volledig met doornen zijn bekleed.
Het is wel heel erg warm en de afdaling tussen de losliggende stenen is lastig en allebei hebben we even een kleine appelflauwte.
Onderweg voert een kolibrie speciaal voor ons even zijn kunstje op.
Volledig stil hangt hij in de lucht op 2 meter boven onze hoofden.
Zwarte gieren en kalkoengieren zeilen door de lucht, maar de meeste vogels houden zich schuil tussen het groen.
We hebben geluk dat een kleurrijke motmot, met een staart als een pendule eventjes voor wil poseren.

4/01/2010 (avond)
Het zag er uitnodigend uit: boogie-boarden.
Op je buik op een stukje schuimrubber een golf proberen berijden.
Tiens, wanneer ik het zo neerschrijf, ziet het er ineens een stuk minder uitnodigend uit.
Maar we wilden het evengoed toch uitproberen!
Het was leuk, soms, als je helemaal netjes het strand opgleed.
Het was een wirwar van armen en benen, veel snot en rode ogen, wanneer de golf jezelf en je plank overspoelde.
En vooral was het prettig vermoeiend.
Je krijgt niet elke dag de kans om weer eventjes zeven te zijn.

5/01/2010
We moeten vandaag vroeg uit de veren voor een excursie naar Rincón de la vieja, een vulkanisch natuurgebied.
We moeten om 7h 20 vertrekken, maar ik ben véél te vroeg wakker en ga dus nog even het strand inspecteren.
Géén schildpadjes deze morgen, wel een familie brulapen hoog in de bomen.
De excursie begint stipt en gaat via Liberia.
Het verkeerslicht dat hier staat is een unicum.
Je moet 250 km richting Nicaragua rijden of 250km in de richting van de hoofdstad (San José) om er nog eentje tegen te komen.
Het staat op rood wanneer wij er aankomen.

Onze gids vertelt ons doodleuk dat het fris zal worden vandaag en mogelijk zal regenen.
Que?
We zitten hier in short en T-shirt en waren ons van geen kwaad bewust.
Bij elke excursie hoort een check-list. “What to take”
Zonnebrandcrème was aangevinkt, een truitje of regenkleding daarentegen was maagdelijk blank gelaten.
We krijgen nu een stukje geografie en klimatologie mee.
Blijkbaar is het Caraïbische deel van dit land heel vochtig, het regent er bijna elke dag.
De streek waar we nu heenrijden ligt in een corridor tussen het vochtige Caraïbische deel en het droge Atlantische gedeelte.
Je hebt 50% kans op regen zegt de gids, maar hé, dit is Costa Rica! Niets van aantrekken: pura vida.
Na een fikse rit van een tweetal uurtjes over vaak niet-geasfalteerde wegen komen we aan in het natuurpark en worden overgebracht in een 6×6!
Het gevaarte in kwestie blijkt een Oostenrijks legervoertuig te zijn van 35 jaar oud.
Er is geen hindernis die dit ding niet kan nemen.

Het is koud en het regent en we moeten de plastic flappen aan de zijkant neerklappen, maar zodra het eventjes wat droger wordt, stappen we uit om de natuur te bewonderen en een klein wandelingetje te maken. Het is hier heel mooi.

Na de rit laten we onze 6×6 achter in een heel mooi ressort en maken vandaar uit een wandeling door het woud naar twee watervallen.
Het is nu zonnig en dat is wel fijn.
We worden constant op mogelijke gevaren gewezen:
giftige bessen, dodelijke wilde bananen, spinnen, slangen…maar blijven gelukkig ongedeerd.
De groep zet zich met een rotvaart in beweging omdat er een ADHD kleuter voorop loopt, die vervaarlijk met een stok zwaaiend alle slangen voor ons wegjaagt.
Ik vraag me af welke ouder nu hier zijn kind voorop laat lopen. Maar na een tijdje vermoed ik dat die slangen wel eens in het nadeel zouden kunnen zijn.
Op een hangbruggetje wil ik even een foto maken en hij komt naast me staan op en neer springen zodat ik bijna onderuit ga.
Ik zie een paar mooie vlinders, onder andere hele grote helblauwe.
En ineens landt een prachtige vogel met cirkels op zijn vleugels bovenop de waterval.
Mijn camera klikt, maar ik vermoed dat ik net een foto heb genomen die ik de titel zal moeten geven: weggevlogen vogel of zoiets.

Bij de lunch drinken we braafjes, net als al de rest van de groep, water.
Op dit uur van de dag hebben we meestal een pre-aperitiefje en een aperitiefje op en een paar glazen wijn uit.
Het is tenslotte een all-in vakantie en de riem gaat er thuis wel weer op.
Het volgende programma-punt is een bezoek aan de hot springs:
Een vulkanisch kuuroord, midden in de prachtige natuur.
Eerst nemen we een sauna in een hut die boven een geiser is gebouwd.
De temperatuur is hier uiteraard niet constant. Het lijkt best te doen en dan ineens maakt een stoom-stoot de plankenvloer wel héél erg heet.
Ik vind het zalig en heel ontspannend.
Vervolgens smeren we ons in met warme vulkanische modder en we zien er uit als twee Aboriginals met Halloween.
We laten de modder opdrogen, spoelen alles er weer af en dan mogen we de warme baden in.

We gaan voor bad nummer 2. Het eerste voelt niet echt warm aan en het derde is 67°C.
Vóór we vertrekken wil ik toch nog eventjes de sauna in.
Echt een heel bijzonder gevoel!

Vanavond gaan we eten in één van de specialiteitenrestaurants van onze Riu.
We hebben gekozen voor Japans/Aziatisch, een vlag die wel een heel brede lading kan dekken.
Ik vind het lekker.
Maar eigenlijk eet ik het liefst in het buffetrestaurant, want daar kun je buiten eten en je kunt er ook beter doseren.
Ik probeer kleine porties te nemen en ik weet nog steeds niet waar de desserttafel staat. (En ik wil het ook niet weten)

Het is avond, we wandelen over het pad naar zee en mijn oog valt op een krabbelend schildpadje in de bloemborder.
Ik breng het naar het strand, naar die lieve nachtwaker en hij vertelt me dat die beestjes geheel gedesoriënteerd zijn door de lichten van het hotel. Ze verwarren ze met het licht van de maan.
Gevolg: in plaats van naar zee te kruipen gaan ze recht op het hotel af.
Een groepje toeristen helpt deze avond om ze als paaseieren uit de tuin te rapen.
En dan gaan ze een plastic bak in om te wachten op het eerste ochtendgloren.

Intussen zijn er ook twee mama’s gearriveerd.
Eentje kiest haar plaats tussen de strandstoelen, vermorzelt een paar pas aangeplante palmstuikjes en begin een put te graven.
Maar het zand is hier heel hard en misschien zijn er ook wel een beetje te veel toeristen in de buurt, want na een half uur houdt ze het voor bekeken.
Ik sleur nog vlug een aantal strandstoelen, die zich in haar baan bevinden uit de weg en het fascinerende mooie dier verdwijnt in zee.
Hopelijk morgen beter.
De tweede schildpad, echt een kanjer van een beest, kruipt, compleet gedesoriënteerd een betonnen wegje op.
Een paar stoere mannen, waaronder mijn echtgenoot, tillen haar op en zetten ze in het zachte zand.
Maar ook hier mag het niet baten. Ook dit dier kruipt onverrichterzake terug naar zee.
De nachtwaker is boos.
Het hotelmanagement trekt zich niets aan van de schildpadden, zegt hij.
Er is te veel wit licht! De moeders leggen geen eieren, de kleintjes kruipen de verkeerde kant op. Rood licht zou al beter zijn, want dat verwarren deze beesten niet met maanlicht.
Ik beloof dat ik het zal doorgeven en er op aandringen.
Misschien hebben toeristen iets méér invloed in een land waar het toerisme het hoofdinkomen is.

6/01/2010
Vandaag opnieuw rendez-vous om 7h 20.
Deze keer gaan we naar het natuurgebied Palo Verde om er een tocht op de rivier te maken.
Onze gids spreekt perfect Engels, met een uitgesproken Amerikaans accent.
Dat hebben ze hier trouwens allemaal, ze imiteren het Amerikaanse slang op een extreme manier.
Ik zie het zo voor me: een klas vol met studenten “toerisme”, die allemaal samen scanderen:
Well, it’s like, you know…
De gids van vandaag weet heel veel over de natuur en houdt van vogels.
I like, well, you know, love him already.
Ik spreek Spaans met hem en krijg het zoveelste (ik had streepjes moeten zetten) compliment over mijn talenkennis én over mijn Spaans-Amerikaans accent.
Dat vind ik geweldig! In Spanje probeer ik een Andalusisch accent te imiteren en hier doe ik het helemaal anders.
Ik luister naar het ritme, laat de sissende “s”-en vallen en glimlach.
In Zuid- en Midden-Amerika lacht men veel meer, en dat hóór je gewoon in hun taal.

De gids vertelt ons dat in Guanacaste, tijdens de droge, hete periode, die piekt in april de bomen hun bladeren laten vallen.
Bij ons doen ze dat om zich te beschermen tegen de kou en hier tegen de hitte.
Tegelijk krijgen deze bomen een prikkel, die zegt: misschien ga je wel dood, dus, voortplanten nu!
Het gevolg is dat tijdens het droge seizoen alles weliswaar heel dor is, maar dat de kale bomen in alle kleuren van de regenboog bloeien.
Moet ook wel mooi zijn! Maar de temperaturen van 40°C en méér neem ik er liever niet bij.

We stoppen aan een plas met ooievaars, lepelaars en nog een hele boel andere watervogels.
Even later wijst de gids ons kalkoengieren en zwarte gieren aan en vertelt dat deze meestal samen jagen.
De ene soort heeft een opmerkelijk gehoor, de andere een heel goed zicht.
Ik ben al helemaal enthousiast en de excursie moet nog beginnen.

We stoppen bij een prachtige rivier en stappen over op een bootje.
Hierbij worden we herhaaldelijk tot voorzichtigheid gemaand, want de concentratie krokodillen in deze rivier is bijzonder hoog en in het water duikelen is dan ook géén optie.
Op onze tocht zien we slechts enkele van deze kolossen, die liggen te zonnen en ik bedenk dat al de rest zich dus ónder water bevindt en mogelijk onder onze boot.
Op het strandje waar de kroko’s liggen te zonnen, stikt het van de steltlopertjes.
De krokodillen doen hen niets in ruil voor een dienstverlening.
Deze vogels pikken namelijk hun tanden schoon. Ze halen er netjes alle voedselresten van tussen.
De prehistorische reuzen sperren de kaken open en de vogels gaan aan het werk.
Ik vraag me luidop af wat die allereerste vogel moet hebben bezield, en alle passagiers lachen.

We zien verder nog verschillende reigersoorten, zwaluwen, mini vleermuizen, prachtige zwarte en groene leguanen (waarvan de mannetjes in bronsttijd heel mooi oranje worden), brulapen, kapucijnaapjes en een nest killer-bees, waar we heel stilletjes naartoe varen om ze te niet te verstoren.
Ik jongleer continu met bril, verrekijker en camera en ben zo opgewonden als een kind op de kermis.

Ons reukvermogen wordt getest.
De gids laat ons wilde kaneel ruiken en wilde look.
Bij het eerste had ik iets van: ik ken het, maar wat is het, maar bij het tweede zat ik onmiddellijk juist.
Wanneer we op de terugweg nog even halt houden in een oude hacienda ontdek ik nog een paar leguanen tussen de afgevallen bladeren.
Daarnet koste het moeite ze tussen de struiken te spotten, hier trap ik er bijna op ééntje terwijl ik een andere sta te fotograferen.
Een geweldig mooi mannetje, met een dreigende oranje kwab onder zijn kin, zal vast één van mijn top-foto’s worden.

Tevreden rijden we naar huis langs suikerriet-plantages, waarin gevaarlijke slangen zich verschuilen.
De gids vertelt dat je vaak ’s avonds grote vuren ziet omdat deze plantages in brand worden gestoken.
Dat jaagt de slangen weg en verwijdert de onderste mes-scherpe bladeren.
De rest van de plant brandt niet op omdat ze zoveel vocht bevat.
Er is wel veel ecologische kritiek op deze manier van oogsten omdat er zoveel CO2 in de lucht wordt geblazen, maar heeft iemand een beter alternatief om de arbeiders te beschermen?
We zien ook papaya-plantages en meloenplantages en vernemen dat de landbouw-oogst in Costa Rica grotendeels door Nicaraguaanse gastarbeiders gebeurt.
Als je de grens over wil kan het ùren duren, en je wordt zowel bij het gaan als bij het komen “ontsmet” met een giftig dampje, maar dat belet deze mensen niet om hun heil te zoeken in hun buurland dat relatief véél beter betaalt.
Hij toont ons ook twee stukjes landbouwvernuft.
We zien een akker, volledig vol met voor ons onbekend groen en we moeten raden wàt hier gekweekt wordt.
Niets, blijkt het. Dit “onkruid”gewas wordt ingezaaid omdat ander onkruid er dan niet kan komen en zelf is het héél makkelijk te verwijderen.
Hij toont ons ook hoe zuinig er wordt omgesprongen met meststoffen.
Over de landbouwgewassen worden plastic kapjes geplaatst, die met meststoffen zijn geïmpregneerd.
Door de hitte vormen zich waterdruppels die deze stoffen netjes naar de planten geleiden.
Géén verlies van kostbare meststoffen, die bij het sproeien door de wind worden weggeblazen.

De hemel staat hier écht vol sterren.
We zijn weer thuis en na een overdadige maaltijd liggen we in een strandstoel naar het zwerk te kijken.
Bij gebrek aan kennis verzin ik zelf namen voor de sterrenbeelden.

7/01/2010
Om half zeven dobberen we alweer in het zwembad en om half negen zijn we alweer op pad, gewapend met foto- en filmcamera.
We vinden makkelijk een familie brulapen omdat we ze van ver hoorden roepen en zien tot onze verbazing ook hier de zeldzamere kapucijnaapjes.
We zien snelle salamanders, veel rustigere kleine leguanen, een leuke fotogenieke eekhoorn, een rossig geel-groenige specht, de alomtegenwoordige rood-hoofdparkietene,

een geel-zwarte trogon, een wit-hoofd parkiet…

Ik schrijf een brief in mijn beste Spaans aan de manager van het hotel en praat met de assistent-manager om aandacht te vragen voor de schildpadjes. Lichten doven, en mensen informeren!!!
Ik heb het gecheckt: bijna niemand wist dat die paars geschilderde houten palen op het strand schilpadden-nesten markeerden, dus worden ze regelmatig verwijderd als ze “in de weg” van een strandstoel staan.
Mijn bekommernis wordt geapprecieerd, zegt hij mij en hij verzekert mij dat het welzijn van deze dieren hoog op de prioriteitenlijst van het hotel staat.
Ik week een belofte los, dat al tenminste het licht in het sportgebouwtje op het strand ’s nachts zal worden uitgedaan, want dat heeft absoluut geen enkel doel.
En de lantaarns dichtbij zee, daar gaat men iets aan doen, zodat het licht enkel nog in de richting van het hotel straalt en niet meer te zien is van op het strand.
Ik hoop dat ze woord houden.

Het boogie-boarden gaat intussen alsmaar beter.
Ik heb, denk ik, door hoe het moet.
Je moet zo’n beetje met de golf mee springen in plaats van op je buik het zaakje te liggen afwachten, want dan riskeer je dat de golf gewoon over je heen spoelt.
Ik heb deze keer echt zalig “gereden” , echt pure fun!

Het Toscaanse restaurant waar we deze avond eten, is veruit het beste van de drie specialiteitenrestaurants!
Eerder probeerden we ook al het steakhouse, en daar kreeg ik onder het mom van “barbecue” een verkoolde lap vlees op mijn bord en het voorgerecht stelde ook al niets voor.
Maar hier zijn de antipasti heel lekker en het rundsvlees in massala-wijn is om duimen en vingers af te likken.

En nu: E.T. Phone home?
Neen, want alle PC’s zijn bezet.
Geen nieuws is goed nieuws had ik mijn dochter bij het vertrek verzekerd, maar ik had toch graag even in mijn mailbox gedoken!

We wandelen nog even naar het strand en ik stel glunderend vast dat in het sportgebouw géén licht meer brandt.
Kleine overwinning.
Mijn geliefkoosde nachtwaker is héél blij met mij en ik straal een heel klein beetje onder de sterren.

8/01/2010
Een half kilometertje baantjes trekken verdient eens te meer een stevig ontbijt.
Het is even slikken wanneer ik vaststel dat de kok in zijn croq’s om 7 uur ’s ochtends al tabasco verwerkt, maar we gaan niet flauw doen en happen ons er door.

Tijd om souvenirtjes in te slaan.
We nemen een pendelbus naar Playa del Coco, een klein stadje, met een paar restaurantjes en enkele winkeltjes. De “bewoonde wereld”.
De souvenirs stellen niet veel voor en de authenticiteit is ver te zoeken.
We stoten op Boeddhabeeldjes, Mexicaanse maskers, hagedissen in Aboriginal stipjes en textiel uit Thailand of China.
De dingen die uit Costa Rica zelf komen zijn duur.
Maar vele verre reizen hebben ons de techniek van het onderhandelen bijgebracht en dus halveren we de geafficheerde prijs.
De verkoopster schudt mistroostig het hoofd.
We bieden voor 5 houten theelichtjes af van 46 naar 30 dollar, de manager wordt erbij gehaald, maar dat maakt heel vaak deel uit van het spel, dus we zijn er gerust in. Maar hier laat men ons ijskoud vertrekken: no sale.
We lopen even een lokale supermarkt binnen om de prijzen te bekijken en stellen vast dat een lokale rum hier 25 dollar kost. Dat is wel héél veel.
In plaats van dure, niet utilitaire souvenirs kopen we dan maar koffie voor het thuisfront.
Komt altijd van pas en neemt géén plaats in op het dressoir.
Maar even later kan ik toch niet weerstaan aan enkele kleurrijke houten armbandjes voor onze dochters (en voor mezelf).

Op het strand van Playa del coco zijn tientallen pelikanen, fregatvogels, meeuwen en visdiefjes verzameld.
Het is een fraai schouwspel.

De pelikanen duiken loodrecht het water in en de meeuwen duiken mee om hen de gevangen vis afhandig te proberen maken.
Een school vissen wentelt zich. Er lijkt wel een geiser op te borrelen.
En toch blijken de mannen die er met primitieve hengels middenin staan, géén vis te kunnen ophalen.

Het strand hier stelt overigens niet al te veel voor en het stadje trouwens ook niet, maar het is een klein beetje couleur locale, je moet het eens gezien hebben.

De namiddag brengen we door op “ons” strand.
Maar het boogie-boarden gaat deze keer niet door.
Het water is aan het aftrekken en ik geraak niet voorbij de scherpe stenen die net in de branding liggen.
Het is pijnlijk wanneer je onderuit gaat door een hevige golf.

Jos laat op zijn beurt zijn zonnehoed ergens liggen, maar een eerlijke standventer brengt hem ons achterna.
Ik koop van hem een (best wel mooi) keramieken potje tegen een té hoge prijs, maar zeg erbij dat ik dit doe om hem voor zijn eerlijkheid te bedanken.

Ik wil nog even zwemmen en verkas dus maar naar het zwembad, waar een luidruchtige conga rondhost, bestaande uit 6 leden van het animatieteam en 2 toeristen begeleid door een aanmoedigende Oe! Oe! de balstkreet van de zwembar-populatie.
Ik vind het vreselijk, zwem zo snel mogelijk mijn lengtes en vlucht.
Het hotel voorziet nergens in een chill-out plekje voor rustzoekers.
Het zwembad is een alcoholisch ambiance monument en als je op het strand in de schaduw wilt zitten kun je kiezen voor de doffe bons van een volleybal of de harde tik van de petanqueballen.
Het alternatief is een eind verderop in de zon te gaan zitten, maar dat is in deze temperaturen voor mij geen optie.
Nochtans slepen de hotelgasten, die het randdecor van het zwembad uitmaken hun zetels steevast IN en niet UIT de zon.
Hier staat geen zuchtje wind en voel je de volle warmte van de zon, maar ze laten hun blote lijven onbekommerd knisperen en bruin, maar vooral rood bakken.
Ik vind het ook wel eens zalig om na een fikse wandeling even aan de zwem-bar te hangen dobberen met de zon op mijn schouders en een piña colada in de hand, maar méér dan 20 minuten hou ik dat echt niet vol.

9/01/2010
We krijgen het maar niet door, hoe het nu precies zit met de getijden.
Omdat de zee de ene keer zo veel woester is en zoveel verder komt dan de andere weten we niet of het nu eb of vloed is en of het water nu opkomt of aftrekt.
De wandeling naar het mooie witte strand is sinds die eerste keer nooit meer gelukt.
Wanneer we aan de rotsen komen zijn deze toevallig elke keer volledig overspoeld.

Ik lig op mij boogie-board te dobberen wachtend op een schuimkoppende golf, die er maar niet blijkt te komen.
Een Amerikaanse man knoopt een gesprekje met me aan en we wachten samen.
Ineens zien we dat de life guard gespannen met een verrekijker naar de horizon zit te turen.
Er staan een aantal mensen om hem heen en iedereen is geagiteerd aan het praten.
Jos komt naar zee gelopen en maant mij met heftige bewegingen het water uit.
Mijn nieuwe vriend en ik kijken elkaar aan en we lezen in elkaars ogen “haaien.
We kunnen niet snel genoeg terug op het strand zijn.
Het blijkt om een walvis te gaan.
Tegen de horizon zie ik zijn opspuitende waterfontein en Jos heeft zelfs zijn kolossale staart op het water zien zwiepen.
Fascinerend.

10/01/2010
De schildpaddenoogst was groot vorige nacht.
70 stuks uit één nest.
En dus staan we vroeg op, want om 6 uur worden ze uitgezet.
En ik mag helpen!
Eén voor één pik ik de kleine krawietels uit de bak en zet ze op het zand.
Sommigen vertrekken ook nu weer direct in turbospeed en anderen blijven een beetje achter.
Met een paar toeristen houden we ze in het oog.
Ze krabbelen de branding in, worden holderdebolder poten/schild/poten/schild meegevoerd en dan zie je hun kleine kopjes bovenop de golven dobberen.
Het allerlaatste schildpadje valt er bijna bij in slaap en ik mag het tot vlak tegen de golven brengen. Ik heb er niet zo’n goed oog in, maar hou mijn vingers gekruist.

Alle kritiek op het overtollige licht van het hotel ten spijt.
Dit nest is VOLLEDIG tot in zee geraakt.
Ik heb ergens gelezen dat er soms maar 5% de golven haalt.
Ze zijn heel zichtbaar, volledig zonder verweer en dus een makkelijke prooi op hun tocht naar zee en ondanks het feit dat dit verboden is roven mensen ook nog steeds de eieren.

We hebben geen van beiden zin om te zwemmen, ik wil niet zo ver gaan te zeggen dat het fris is, het zal nog wel zo’n 25°C zijn, maar de zon zit nog achter de wolken, dus stellen we het uit tot later.

11/01/2010
Happy birthday to me! Happy birthday to me! Happy birthday to me-hee! Happy birthday to me!
Ik denk niet dat ik al ooit zo vroeg op de dag een verjaardagscadeautje heb opengemaakt.
Maar het zit in een klein doosje en zoals iedereen weet zijn dàt de leukste cadeautjes.
We vertrekken vandaag om 7h 20 op een tweedaagse excursie.
De eerste dag gaan we richting Arenal-vulkaan en de tweede dag gaan we naar het regenwoud van Monteverde.
Na zo’n 120 km, bij de eerste pitstop weten we al waar we aan begonnen zijn.
We zijn intussen in een héél ander klimaat beland.
Het is koud en het regent. We bezoeken de toiletten, rushen door een dure (ook hier) souvenirshop en zijn blij dat we de bus weer op mogen.
Van achter glas zien we langzaam de vegetatie veranderen, het wordt alsmaar groener.

We komen bij het Arenalmeer en stellen vast dat dit net zo goed in Schotland had kunnen liggen.
Er hangt een grijze mysterieuze mist boven.
Misschien dat daarom de verbeelding van de lokale bevolking een beetje op hol is geslagen, want men spreekt ook hier over een prehistorisch zeemonster.
Weinig waarschijnlijk, dat wel, want het Arenal-meer is een stuwmeer dat in 1979 werd gevormd.
Met onze regenponcho’s aan, bibberend van de kou, maken we een boottocht en zien welgeteld 4 vogels door de plastic voorhangramen.
De Arenal, dé vulkaan van Costa Rica krijgen we niet te zien.

En laat dat nu precies het doel zijn van deze excursie.
Prachtige zicht op de vulkaan van op het meer! De foto’s lieten er geen twijfel over bestaan.
Van onze gids vernemen wij vandaag dat in een half jaar tijd, à rato van 2 excursies per week, hij het vurige geval van hieruit slechts twee keer heeft gezien.
We voelen ons een beetje bekocht.
Van de happy birthday vonk van deze ochtend is nu nog slechts een waakvlammetje over.

We lunchen in een zeer mooie lodge, maar het restaurant is aan 3 zijden open en de wind blaast er door.
Tijd om in mijn bagage te duiken en er een lange broek en dikke pull uit op te vissen.
Véél beter!
Ik schiet nog een paar foto’s van grote gifgroene parkieten in de tuin en van twee tamme papegaaien die elkaar een romantisch kusje geven.

Hierna gaan we naar de Baldi hotsprings, een complex van vulkanisch verwarmde hete baden her en der verspreid in een tropische tuin en in temperatuur variërend van 35°C tot 67°C.
In het warmste wordt uiteraard alleen een voorzichtig handje of voetje gestopt.
Het water moet hier dus niet worden op-gewarmd, maar af-gekoeld tot de juiste temperatuur.
Spannend! De keerzijde van de medaille is dat volgens vulkanologen deze baden op een onstabiele en gevaarlijke plek liggen.
Het is echt heel mooi, de baden liggen op een heuvel, opklimmend naar een kunstmatige waterval en overal om je heen staan prachtige planten.
De baden liggen trouwens aan de voet van de Arenal, en dat moet een spectaculair uitzicht geven maar dat kan ik pas later thuis op internet verifiëren, nu is er alleen een muur van grijs.

De stoom stijgt op uit de hete baden en onze verkleumde lichamen worden helemaal door en door week en warm. En ons humeur stijgt helemaal mee.
Ergens middenin het park staan een paar tobogans, waar ik niet aan kan weerstaan, al kies ik toch wel voor de minst enge van de drie.
Jammer genoeg is het nog steeds koud en regent het, en om van het ene naar het andere bad te gaan moeten we op onze blote voeten over stenen paadjes met geribbelde stenen en dat valt niet mee. Ik vervloek nog maar eens de excursie-checklist omdat “waterschoenen” niet was aangevinkt en die van ons dus “thuis” in Guanacaste staan.
Het pluspunt is, dat de beloning des te groter is wanneer je zalig in het hele water wegzakt.
Er is ook een swim-up bar, maar ik ga géén 10 dollar betalen voor een cocktail.

We komen aan in ons hotel in het pikkedonker, mogen even uitpakken en moeten dan alweer de bus in om ergens anders te gaan eten.
Alweer een restaurant dat aan drie zijden open is en, juist ja: koud.
Maar het is een leuk gezelschap en we genieten van de maaltijd.
Ik kies voor een gerecht met “vulkaan” in de naam en op mijn bord verschijnt een kegel rijst met groentjes en vlees. Uit de top ontspringen vuur-slingers wortel.
In de belofte dat er een goeie kans bestaat dat we ’s nachts van in ons hotel lava uit de naar men zegt o-zo actieve Arenal kunnen zien stromen, gelooft uiteraard intussen niemand meer.

In de bar van ons hotel, toast ik toch dapper nog een keertje oP mijn verjaardag met een pittige aguardiente.
Puur of als longdrink? Vraagt de ober en ik denk : het kan niet puur genoeg zijn!

12/01/2010
Nu zien we pas hoe mooi ons hotel is.
Prachtig gelegen, midden in het tropische groen, met zwembaden, een lagune, fonteinen én een eigen hangbrug om alvast even te oefenen voor straks.
Er is een wandelpad van 2 km dat naar een uitzichtpunt leidt van waar je bij helder weer de vulkaan in al zijn glorie kunt zien liggen.
Ik hoor van onze chauffeur dat enkele jaren terug hier een vrouw met een kind stonden toen er een giftige gaswolk uit de Arenal werd geblazen.
Ze konden op eigen kracht niet meer terug en de man die hen ging redden schoot er zelf het leven bij in, omdat hij teveel van die giftige dampen had ingeademd.
Mijn geloof in en respect voor de Arenal neemt ineens geweldig toe.

We kunnen jammer genoeg niet echt genieten van dit mooie domein, want we moeten alweer vroeg de bus in.
Terug naar het Arenal-meer, waar we opnieuw een boot worden ingeloodst, die ons naar de andere kant van het meer moet brengen, waar er jeeps op ons wachten.
De boottocht is leuker dan de eerste keer, omdat we er beter voor gekleed zijn, omdat we in de verte toekans kunnen zien vliegen en omdat we de vulkaan toch al tenminste gedeeltelijk te zien krijgen.

In de jeeps ondervinden we aan den lijve wat de reisgidsen bedoelen wanneer ze het over de befaamde slechte Costa Ricaanse wegen hebben.
Rond Monteverde wil men dat echter bewust zo houden, men wil géén massatoerisme in het regenwoud.
De weinige toeristen die er met 4×4’s heen sukkelen moeten er moeite voor doen.

We maken een pitstop bij een koffieplantage, waar we de lekkere lokale koffie en een pittig kaasje proeven.
Ineens wordt een brahma stier ten tonele gevoerd.
Het is de bedoeling dat je voor de foto, en tegen een kleine fooi, plaats neemt op het beest.
De stier laat dit compleet zen over zich heen gaan omdat hij hiervoor wordt beloond met een bak voer.
Ik zie niet in waarom ik me op een stilstaand stuk vee zou laten hijsen en laat deze kelk aan mij voorbij gaan.
Maar heel wat mensen uit onze groep hebben nu een foto van zichzelf met een Amerikaanse cowboy hoed, zittend op een Indische koe in een veranda in Costa Rica.
Tja.

Maar nu gaan we eindelijk naar Monteverde.
Hier droom ik dus al jaren van!
Een wandeling in het regenwoud op een wel zeer originele manier: door de boomkruinen via een spectaculair systeem van hangbruggen.

      
Het levert adembenemende, maar ook intieme beelden op.
Je kunt onmogelijk nóg dichter bij het woud komen.
De variëteit aan planten en bomen is hier enorm, maar globaal kun je het woud indelen in 3 lagen.
Op de bodem ligt voornamelijk dood en rottend materiaal dat tot voedsel dient voor planten en dieren.
Daarboven is er een gordel lage struiken en bomen.
Omdat deze grotendeels worden overschaduwd door de hoge bomen moeten ze letterlijk vechten voor hun plekje in de zon en dat doen ze door hun bladeren zo groot mogelijk te maken.
De hoogste laag van het ecosysteem, de bomen door wiens kruinen wij nu wandelen hoeven niet meer te vechten voor de zon, ze torenen immers overal bovenuit.
Maar daar zit wel een prijskaartje aan vast, van hen wordt ook een bijdrage aan het systeem gevraagd.
Ze zijn namelijk gastheer van een andere soort planten: de epifyten.
Deze gebruiken de boom als steun, maar maken hem niet dood, wat parasieten (zoals sommige klimplanten) wél doen.
Ze leven ermee in symbiose.
Het gaat om vier verschillende groepen: de varens, de mossen, de bromelia en de orchideeën.
Elke boom ziet er uit als een oase van leven.
Bromelia die uit de oksels van de takken spruiten, baardmossen die als mysterieuze watervallen naar beneden hangen.
Fascinerend.
Het woud gonst, bruist, zindert van het leven.
Dieren zie je hier echter niet en dat is jammer, maar logisch. De begroeiing is zo weelderig dat ze bijna niet te spotten zijn.
Naast, boven en onder jou is er een enorme rijke fauna aanwezig.
We weten dat ze er zijn : de jaguar, ocelot, tapir en de beroemde quetzal, een prachtig gekleurde zeldzame vogel, en daar moeten we het mee doen.

Maar we worden wél verwend door de kolibries!
Bij het begin van de wandeling is een “kolibrie-tuin” aangelegd.
Dat houdt in dat er schaaltjes met suikerwater worden opgehangen, waar de in vrijheid levende fladderende juweeltjes gretig gebruik van maken.
Het is zo mooi, te zien hoe het licht op hun veren iriseert!
Ze vliegen naar de (nep) bloemen met suikerwater, hangen stil in de lucht en vliegen dan gewoon weer achteruit. Kolibries zijn de enige vogels die achteruit kunnen vliegen.
Er zijn hele kleintjes bij en iets grotere, van 6,5 cm tot 15cm en in alle mogelijke tinten.
Groen zien we het meest , maar ook blauw, bruin, oranje…
Ik vergeet te ademen en wanneer ik er eentje voel landen op de kap van mijn poncho, ben ik even van deze wereld.
Ik vind dat ik tijd verlies door foto’s te nemen en onvoldoende te genieten en ik vind dat ik tijd verlies door gewoon te staan kijken en niet alle foto’s neem die er te nemen zijn.
Ik wil mezelf ter plekke ontdubbelen.

Wanneer de gids vraagt : is iedereen klaar? Dan denk ik: vraag me dat volgende week nog maar eens.

Ik ben extatisch omdat ik géén hoogtevrees heb op de hangbruggen.
En ik illustreer dat, door voor de camera een wiebelend nummertje ten beste te geven van “singing in the rain”, een voor de hand liggende keuze vanwege de regen en bovendien heb ik ook de poncho aan die ik na één jaartje tapdans, bij mijn allereerste tapdansoptreden op dit nummertje heb gedragen.
Als alles goed gaat vindt dit filmpje nog wel zijn weg naar mijn facebook-pagina.
De wandeling is zo’n 3 km lang via makkelijke paden en over 8 hangbruggen.

Het reptielenhuis stelt weinig voor.
Het dak is in staat van ontbinding door de vochtigheid van het regenwoud, er staan paddenstoelen op het plafond. (Geen schimmels hé! Paddenstoelen)
Er staan een aantal glazen kooien met slangen en er wordt ons in geuren en kleuren uitgelegd wat het gif van een bushmaster of fer de lance met je lichaam doet en geloof me, je wilt het niet weten.
We zien ook een kleine slang, met baby’tjes zo groot als een uit de kluiten gewassen regenworm. Maar die ukkies zijn nog giftiger dan hun moeder. Zij doseren immers niet in functie van het resultaat/prooi, maar geven alles ineens.
De onstuimigheid van de jeugd hé!
Maar dat betekent dus wel dat zo’n pier je met gemak naar de andere wereld kan helpen!
Er zitten ook van die kleine kleurrijke en heel giftige kikkertjes, die ik had gehoopt tijdens de wandeling te zien, maar ook nu weer, die beesten zitten hoog in de boomkruinen en je krijgt ze maar héél zelden te zien.

Ik ben moe, niet zozeer van de wandeling, maar van de opwinding en van de indrukken.
Maar na een late lunch volgt nog een vermoeiende terugtocht van 3,5 uur.
Onderweg mijmer ik over de Costa Ricanen.
Volgens een onafhankelijke enquête zouden het de gelukkigste mensen ter wereld zijn en dat kan ik intussen wel al enigszins begrijpen.
Ze leven in een land dat zijn zeer gevarieerde natuur koestert en beschermt.
Het land heeft géén leger en de gezondheidszorg is gratis en uitstekend. (In de rest van Midden Amerika is dat wel even anders) , zelfs de US kan hier een voorbeeld aan nemen.
Niemand heeft honger.
Het toerisme bloeit en verschaft werk.
In de landbouw is er blijkbaar zoveel werk, dat Nicaraguanen massaal naar hier komen om hier een job te vinden.
Tico’s zijn dan ook fier op hun land. Wanneer het volkslied gespeeld wordt, staan ze met kloppend hart recht.

We stuiteren verder langs onverharde wegen tot we bij de enige goed geasfalteerde weg van Costa Rica aankomen: de Panamerican highway.
We staan wéér voor het unieke verkeerslicht van Liberia.
Aan de overkant staan een Burger King en Mac Donalds broederlijk naast elkaar.
Zelfs hier ontsnap je niet aan junk food.
Je betaalt er zo’n 10 dollar voor een hamburger/friet/cola combinatie en dat lijkt me toch duur voor een land als dit.

De Panamerican highway is 35.000 km lang en wij rijden nu richting Nicaragua, als we zouden blijven rijden komen we in Alaska uit, als we links waren afgeslagen dan zouden we uiteindelijk in Chili, in Patagonië zijn uitgekomen.
Het doet de reiziger in mij dromen…
Alleen in Panama komt het verkeer tot stilstand.
Onder het mom van de bescherming van hun regenwoud heeft de Panamese regering besloten de weg niet door te trekken.
De echte reden is uiteraard dat ze het vrachtvervoer willen dwingen om hun lading op schepen over te brengen en het Panama-kanaal te gebruiken.
Voor één keer gaat natuurbescherming en economie hand in hand.

Onderweg zien we de grote vuren waar een gids op een vorige excursie het al over had,
de suikerrietplantages die in brand staan.
Eén keer zien we ook bomen langs de kant van de weg branden.
Het is een eng zicht in de donkere nacht.
Er staat vandaag een hevige wind en misschien was dit niet wel echt het moment om vuurtje te stoken.

De provincie Guanacaste verwelkomt ons met zwoele temperaturen.
Het is bijna niet te geloven dat ik op nauwelijks 100 km verder nog liep te bibberen in een gebreid vest.
Het Riu hotel straalt een belofte van pure verwennerij uit, we krijgen al zin in het aperitief.
Op onze kamer staat een fruitmand en een flesje vuurwater.
Een verjaardagsattentie vanwege het hotel.
Heel fijn.
Gek hoe we al een klein beetje het gevoel hebben “thuis” te komen.

Na het diner gaan we met enkele mede excursieleden nog even nakaarten aan de bar.
Jammer genoeg loopt dat “even” even uit en lopen de mojito’s al even gemakkelijk binnen.
Wanneer de bar sluit gaan de mannen nog een paar drankjes halen in de sportbar, die 24 uur op 24 open is.
Of dat nog écht nodig is durf ik te betwijfelen.

13/01/2010
Mijn schedeldak kraakt wanneer ik me uit bed hijs voor mijn ochtend zwemsessie.
Mijn echtgenoot doet alsof hij slaapt, of slaapt, maar straalt in elk geval héél duidelijk uit: ik ga NIET mee zwemmen.
Het is later dan gewoonlijk, acht uur, maar er is nog steeds weinig volk aan het zwembad.
Een aantal mannen komt ongeschoren en ongekamd een handdoekje leggen voor zichzelf en voor de vrouw die zich nog ligt uit te rekken in bed , om zich te verzekeren van een plaats op de eerste rij.
Dat mag niet, en is ook niet erg beleefd, maar :Handdoekje leggen, niemand zeggen…
In het zwembad ben ik nog steeds alleen.

Na het ontbijt laten we ons geen van beiden kennen en we vertrekken voor een wandeling van twee uur.
We hebben de streek intussen al grondig verkend en kiezen er eentje die deels in de schaduw ligt, want het is intussen al 10 uur geworden en de zon brandt vanuit een staalblauwe lucht op ons neer.
We proberen onderweg toch twee nieuwe paadjes uit, maar het ene is echt wel té steil en het andere vernauwt al na 100 meter en je wilt hier écht niet tussen de dorre bladeren lopen.
Wist je trouwens dat bepaalde slangen hun bek 180° kunnen openklappen zodat zelfs de heel kleintjes je makkelijk kunnen bijten. Of wilde je dit ook eigenlijk liever niet weten?

Onze vakantie zit er bijna op en in dit besef zitten we dubbel te genieten in de schaduw van een boom op het strand, enigszins verkoeld door een zacht windje. Aan het zwembad gaat de animatie onverdroten door, we horen de bassen van de muziek tot hier.
Wanneer ik tot aan de zwembadbar loop om voor ons een piña colada te halen en de blote, blinkende, zwetende lijven zie, dan denk ik voor de zoveelste keer hoe hou je zoiets vol en vooral waarom!
Ik geef toe dat ik ijdel genoeg ben om mijn spiegelbeeld liever naar me te zien lachen met een zonnig kleurtje, maar daar hebben onze wandelingen wel voor gezorgd en méér moet dat van mij niet zijn.

14/01/2010
Ik loop intussen probleemloos in de vakantietredmolen.
Heel vroeg in de ochtend zwemmen en na het ontbijt een fikse wandeling.
Omdat we intussen al elke wandelweg in de buurt geprobeerd hebben, zijn we geïntrigeerd door die ene die steil de heuvel op loopt.
Een strandverkoper heeft me gezegd dat hij leidt naar het mooie, witte strand waar we intussen niet meer zijn geraakt omdat de zee altijd te hoog stond en we niet via de rotsen konden. En dus gaan we er uiteindelijk toch maar voor.

Mijn schoenen hebben weinig of geen grip, maar ik lanceer me naar boven.
Terug de heuvel af is echter een ander paar mouwen.
Ik schuifel gebogen als een oud vrouwtje aan de hand van mijn echtgenoot naar beneden.
Het pad is steil en ik slaag er maar niet in de les slangengiften van 2 dagen geleden te vergeten. En mijn atavistische spinnenangst rukt op.
Vóór ik me aan een tak durf vast te houden doe ik een 360° check-up. Je weet maar nooit wat er op kan zitten.
Ik hoop en ik bid en ik wil dat wanneer ik straks beneden geraak dat het eb zal zijn en dat we via de rotsen terug kunnen wandelen.
Ik weet wel zeker dat ik keihard ga zitten janken mocht dit niet het geval blijken te zijn.

Wanneer we op het witte strand aankomen liggen de rotsen nog vrij.
We kunnen langs deze weg terug.
Maar omdat ik niet weet hoe lang nog, sta ik mezelf één blik op het mooie strand toe en Jos één foto en klauter de lava rotsen op.
Mijn spieren trillen nog na van de inspanning.

14/01/2010 (namiddag)
We liggen vol verwachting op het strand.
Gisteren is er opnieuw een walvis gesignaleerd!
De life guard komt een lange babbel met me maken, met zijn rug naar zee!
Een uur later staat hij er nog, maar zo ver ik heb kunnen zien is er intussen niemand verdronken en is er nog steeds geen walvis verschenen.
Wanneer hij beseft dat hij eigenlijk toch wel al héél lang met mij aan het babbelen is, stelt hij zichzelf officieel voor en schudt me de hand.
Nu zijn we tenminste geen vreemden meer en kan hij rustig verder babbelen.
Het is een heel lieve jongen, wiens liefdesleven voor mij intussen geen geheimen meer heeft.
Verfrissend dat zo’n meisjesmagneet er blijkbaar genoegen aan beleeft om met een vrouw van 52 te babbelen.
Verrassend ook dat hij op zoek blijkt te zijn naar een zinvolle relatie en al die bakvis-toeristen aandacht wel egostrelend vindt. Maar wat koopt hij er tenslotte voor?
Ook de strandverkopers zijn heel vriendelijk.
Wanneer ze horen dat ik Spaans spreek, bloeien ze open en nemen rustig de tijd om een babbeltje te slaan, ook al zeg ik direct dat alle souvenirs al gekocht zijn en alle excursies geboekt.
En het regent telkens complimenten over mijn talenkennis en mijn accent.
Want dat vinden ze blijkbaar allemaal fijn, dat ik “hun” Spaans probeer te spreken.
Ik vind de Tico’s zeer lieve mensen, open, vriendelijk, maar zeker niet opdringerig, integendeel, beleefd en gereserveerd zelfs.
En alle gesprekken die ik met hen heb kunnen voeren hebben zeker een meerwaarde gegeven aan deze fantastische vakantie.

15/01/2010
Vandaag gaan we terug naar huis, waar het gelukkig inmiddels minder koud is.
(De dag na ons vertrek is Zaventem tijdelijk dicht gemoeten vanwege de vrieskou.)
Het was mooi, we hebben er van genoten!
Deze vakantie was een mooie mix van nieuwe indrukken en zalig genieten.
De natuur is hier prachtig en vrijwel ongerept en we verkenden zowel het tropisch droog woud als het regenwoud. En al zagen we minder dieren dan optimistische reisgidsen hadden beloofd, op elke wandeling was er toch weer iets nieuws te ontdekken.
Het volstond om even stil te staan en je ogen de kost te geven.
En je oren natuurlijk, na een paar dagen hoorde ik de rood-groene parkieten al van ver aankomen en wist ik waar de mooie rossige specht zat.
En voor de kolibries bleek ik zo’n beetje een zesde zintuig te hebben. Hoe klein ze ook zijn.
Op elke wandeling vond ik er toch wel één of twee.

Met een zekere gejaagdheid (nu kan het nog!) beginnen we de ochtend met een zwempartijtje en gaan nog even wandelen.
Mijn echtgenoot heeft de eer onze allerlaatste kolibrie te spotten.
En tussen de rotsen aan zee zien we voor het eerst hele leuke zeeslakken, in één plas.
Waar we verder ook zoeken, we zien er geen meer.
We genieten nog van een allerlaatste piña colada aan de swim-up bar.
Het zal wel nooit onze natuurlijke habitat vormen, maar we hebben er nu toch wel echt deugd van.
Er is nog net tijd voor een lunch in het open restaurant met zicht op zee, aan het tafeltje dat we elke middag probeerden te veroveren en dan moeten we de bus op, die ons naar de luchthaven zal brengen.
Vlak voor ik opstap zie ik nog net de assistent manager en vlieg op hem af om nog één keer mijn pleidooi voor de schilpadden af te steken.
Het licht in het sportchalet op het strand was immers vorige nacht opnieuw niet gedoofd. Hij is één en al verontschuldiging en ik zie dat hij het in zijn agenda noteert.
Méér kan ik jammer genoeg niet doen. In gedachten stuur ik een groet naar mijn waker/bewaker : ik heb mijn best gedaan, blijf jij a.u.b. voor ze zorgen!

De niet-geasfalteerde weg schudt ons nog een laatste keer door elkaar en voor we het goed en wel beseffen zien we vanuit ons vliegtuigraampje Costa Rica in een schitterende ondergaande zon aan onze voeten liggen.

Het voelt altijd een beetje aan als thuiskomen.

HET STRAATJE

Héél lang gelden toen de dieren nog konden spreken , voerde ik soms urenlange gesprekken met de hond.

Al was hij eerder van het zwijgzame type , zodat het voornamelijk monologen werden.

Mijn moeder had hem vernoemd naar de enige hond ,wiens naam toe op ieders lippen lag: Lassie.

Maar aangezien het beest een rasechte Mechelse herder was ging hij zoals enigszins te verwachten viel nooit noemenswaardige gelijkenissen vertonen met de beroemde border-collie.

Lassie was zoals ik al zei geen groot prater, maar een zeer goed luisteraar, een kwaliteit die ik steeds ben blijven waarderen, ook in mensen.

Ik voelde hem in de gezinshiërarchie boven mij verheven omdat hij eerst at en minder straf kreeg, maar ook omdat hij er eerst was geweest.

Hij had bij mijn wieg gewaakt en zo het aureool van “grote beschermer” verdiend.

Ik heb me bij hem altijd veilig gevoeld, want iedereen was bang voor hem.

Helemaal aan het eind van het straatje net voor de wereld bijna ophield , woonde een heel dikke vrouw van wie ik meende te weten dat ze een zoon had.

En ik ben er bijna zeker van dat ze zelfs een man had , maar die zweefde onzichtbaar in haar omvangrijke schaduw.

Jaren hoorde ik haar 3 maal daags schreeuwen: Free, komen eten!

Maar op een dag hield ze daar om een onverklaarbare reden ineens mee op.

Ze was heel donker en ze rook naar oude vrouw en als ze je heel dicht tegen haar stijve zwarte schort trok over een blubberige boezem heen dan zag je de zwarte haartjes op haar bovenlip.

Haar haar is nooit grijs geworden, zelfs toen ze jaren later naar het “gesticht” vertrok was er nog geen lijntje in te bekennen.

Puur natuur nog steeds ,verzekerde ze iedereen die het horen wou.

Maandelijks hingen in haar tuin grote witte lappen en mijn moeder beweerde dat dit niet natuurlijk was voor een vrouw die de 70 naderde.

Maar Julia was trots op haar lappen en lachte de buurt uit.

Ik was bang van haar.

Ze probeerde me steeds zover te krijgen dat ik bij haar in de tuin bloemen ging plukken voor mama.

Maar meestal werd het een klein boeket , want hoe groot ook mijn verlangen naar een “echt”boeket om aan mama cadeau te kunnen doen en niet zo’n belabberde paardebloem of kort-stelige madeliefjes die er in hun confituurpotjes altijd een beetje zielig uitzagen, mijn angst kreeg steeds de bovenhand.

Julia had een heel venijnige manier om me te pesten.

Ik was 4 en ik wist perfect wie ik was en toen ze keer op keer mijn voornaam koppelde aan de meisjesnaam van mijn moeder schreeuwde ik en stampvoette, want ik wist ook toen al dat ik dat niet wou zijn: mijn moeders dochter.

Maar dus moest ik van mezelf natuurlijk wel telkens terug om een beetje boete te doen en als een bijtje aangetrokken door de weelderige kleuren ging ik opnieuw mijn offergaven kiezen, met een ingetrokken angeltje, dat trouwens toch nog te kort was om iemand te kunnen steken.

Als ik geluk had werd ik uitgenodigd door Julia , met de hond, de rechtstreekse buurvrouw van de eerste , die ook een mooie bloementuin had.

Deze Julia lachte vaak en als ze lachte kon je zien dat haar valse tanden een beetje aan de grote kant waren en het verhemelte onnatuurlijk roze ,maar vooral het feit dat àls ze lachte dat het dan niet om mij was maakte dat ik haar veel aardiger vond.

Maar ze had natuurlijk wel een hond en ze was er als de meeste hondenbezitters van overtuigd dat die van hààr niet beet, iets wat ik ten zeerste betwijfelde.

Julia met de hond was een kerkuil zei moeder, een transfomatie die zich waarschijnlijk alleen bij donker voltrok , want ik ,die vroeg naar bed moest heb het in ieder geval nooit gezien.

Of misschien dat Julia wel tijdens de mis in een vogel veranderde.

Want daar ging ze elke week heen en wij niet en uit de toon van moeder kon ik opmaken dat daar best wel rare dingen gebeurden.

En tenslotte is het allemaal goed en wel eventjes in een uil te veranderen, maar stel je voor dat je in een spin of een slang zou veranderen of dat je nooit meer terug mens zou worden.

In die tijd duurden de zomers nog minstens 9 maanden, waarna ze , voldragen, uiteenspatten in sneeuwlandschappen.

Dus zaten de oudere mensen het grootste deel van het jaar ‘s avonds buiten op de stoep en sleepten hiervoor uit de keuken een stoel met chromé pootjes en formica zitting aan.

Soms lag er een zelfgehaakt kussentje op de zitting, met een heel dunne vulling die er door de jaren heen alleen maar dunner op werd en waarvan uiteindelijk alleen een tamelijk vies lapje haakwerk overbleef dat nog weinig aan het zitcomfort toevoegde.

Ik vond dat de zaligste momenten van de dag.

De contouren van de gezichten vervaagden, zodat niemand er nog uitzag om bang voor te zijn.

De stemmen klonken gedempt, gevallen met de laatste zonnestralen.

Ik koesterde de zeldzame dagen dat mijn ouders aan de avondgesprekken wilden deelnemen en ik niet vroeg naar bed werd gestuurd.

Maar zelfs vanuit mijn bed lag ik nog te luisteren naar het wiegende geluid van de stemmen , slechts onderbroken door een snerperige kreet van de stoelpoten wanneer die even over het oneffen voetpad verschoven.

Blijkbaar was de verantwoordelijkheid van de gemeente geëindigd bij de rijweg, want iedereen had voor zijn deur eigenhandig een mozaiek van min of meer bijeenpassende steentjes gelegd.

Elke dag werd het vuil ervan in de goot geveegd en dan zijdelings langs de stoep tot voor het huis van de buurvrouw, die het dan weer meenam tot het tenslotte in het rooster van het riool werd gekeerd.

Ik genoot ervan om naar dit ritueel te kijken en ik imiteerde het met een kleurrijke kleinere versie van de borstels die de dames hanteerden.

Dit deed ik achterin onze tuin waar een schuur stond met een oude voordeur erin en waarvoor mijn vader een betonvloertje had gegoten .En ik werd bij het vegen van mijn stoep aangemoedigd en bewonderd door een hele kolonie poppen die elk jaar met sinterklaas nog een stukje aangroeide.

Ik hield van mijn poppen.

Een beetje méér van de nieuwste uit vinyl die “echt haar” hadden dat ik kon kammen en een beetje minder van die uit hard plastic waar het haar alleen maar werd geïnsinueerd door een lichte verhevenheid en vaag kleurverschil.

Het meest hield ik van Oscar , die bij me sliep en die was vernoemd naar de visboer die elke vrijdag de zee tot voor onze deur bracht.

Maar ik hield niet van Mireille, die toevallig mijn naam droeg en heel vaak in de hoek moest staan omdat zij blijkbaar altijd iets verkeerds had gedaan.

Terwijl haar iets grotere , maar vrijwel identieke zuster nooit straf kreeg.

Toen later de grote revelatie “Barbie” op de markt kwam verlegde ik mijn aandacht naar het poppenhuis.

Ken was toen nog niet uitgevonden en zijn schrijnend lege plaats moest ingevuld worden door de enige jongenspop die ik naast Oscar nog had: Moeboejoe , een negerjongetje , die te groot was voor het huis.

Maar omdat ik al had gemerkt dat vaders toch meestal niet thuis zijn was dat niet zo erg.

De uithuizigheid van vaders was een thema dat zelfs werd verwerkt in een spelletje dat we later op school speelden en “huis”" heette , om niet te zeggen dat het infeite het enige thema was.

Want het spel kwam er op neer dat paren werden gevormd en dat dan de jongens wegvluchtten om op café te gaan zitten en wij ,de meisjes, holden er achteraan en probeerden ze terug naar huis te sleuren.

We maakten nooit ruzie over wie met wie een paar mocht vormen omdat het mooiste meisje gewoon de mooiste jongen kreeg.

Nicole had blauwe ogen en blonde vlechtjes , maar als zij ziek was kreeg ik Ronny.

Er was een hekje achteraan de tuin langswaar de hond werd uitgelaten ,en ik ook , maar jammer genoeg lang niet zo vaak.

Zo nu en dan mocht ik bij de andere kinderen in het veld spelen , maar als er nog niemand was moest ik de klus alleen klaren, want ik mocht hen niet gaan roepen.

Dus liet ik de hond los en riep hem dan héél luid terug in de hoop dat de kinderen mij wel zouden horen.

Jammer genoeg was de hond erg gehoorzaam en kon ik meestal maar één keer roepen.

En zo kwam het dat ze me vaak niet hoorden en dat ik langs de korenaren liep en lieveheersbeestjes verzamelde in lucifersdoosjes of ,als die er niet waren, kleine zwartgroene kevertjes die je op wilgen vond of als ik me er moedig genoeg voor voelde soldaatjes (want die kriebelden zo eng)

Soms hoorde ik hen dan lachen of zag ik een glimp van iemand die zich leek te verbergen in de gemeenschappelijke tuin die den hof werd genoemd en voor mij verboden terrein was en dan probeerde ik me groot en zichtbaar te maken.

En ‘s avonds huilde ik omdat ik mijn kevertjes was vergeten bevrijden en de doosjes nu vol lijken staken.

In het straatje woonden een aantal mensen die allemaal familie van elkaar waren, grootmoeders, tantes, moeders en kinderen liepen bij elkaar in en uit met stukjes informatie, advies en taart.

Grootvaders , ooms, zonen en kleinzonen bouwden volières in diezelfde hof , waar ik geen toegang had.

Op straat begroeten ze je allemaal met een korte samenvatting van het weer, en een beschrijving van de lucht zo gedetailleerd dat ze je de moeite bespaarde zelf naar boven te kijken.

De appreciatie van dit weer hing louter van hun eigen gemoedstoestand af , maar liet desalniettemin geen tegenspraak toe.

Mijn favoriet uit deze familie was Romain, de stamoudste , die bij het krieken van de dag post vatte aan zijn voordeur en deze plek enkel verliet om te eten of te slapen.

Ik denk dat hij het weer bewaakte.

En ik denk ook dat hij net als Julia 1 oud en een beetje vies rook, vanwege zijn slierterige haar en de vettige pet die er steeds bovenop stond, maar ik ben nooit dicht genoeg bij hem gekomen om dit te verifiëren.

Romain is er nooit in geslaagd mijn naam ordentelijk uit te spreken, maar in tegenstelling tot Julia 1 deed hij dat niet om mij te pesten.

Ik denk dat hij gewoon te weinig tanden in zijn mond had om er alle medeklinkers uit te krijgen.

Toen het huisje waarin hij al 50 jaar woonde te koop werd gesteld is hij heel bleek geworden is gaan liggen en is dan gewoon gestorven.

Zijn vrouw heeft nog enkele maanden zijn plaats aan de voordeur overgenomen, maar toen de hamer definitief viel was ze nog niet dood en haar kinderen hebben haar naar een gesticht overgebracht omdat ze toch maar dement begon te worden.

Romain kreeg op het kerkhof dezelfde buur als hij in het straatje had gehad maar zijn graf was veel minder mooi.

Marcel , de duivenmelker rustte onder een marmeren tombe met een engel erbovenop en een heel droevige boodschap van zijn vrouw, die hem toch zo miste.

Maar moeder zei dat die vuile tang hem beter een beetje beter had behandeld terwijl hij nog leefde en hem niet zo vaak putje winter op zijn duivenkot doen overnachten en hem daardoor waarschijnlijk vroegtijdig naar zijn einde had geholpen.

De vuile tang heette Martha en ik herinner me van haar dat ze kleine voetjes had.

Niet dat me dat toen zo was opgevallen, maar ze zei het steeds tegen mij.

Ze zei : kijk Mireille, ik ben dan misschien wel een oude vrouw, maar ik heb nog altijd van die mooie kleine voetjes.

En dan keek ik ernaar en ze waren inderdaad wel klein, maar ze waren oud.

Maar veel erger vond ik het nog te kijken naar de voeten van Pauline, wiens vergroeide tenen helemaal naar boven kromden.

Ik denk dat dit kwam doordat ze zomer en winter blootsvoets liep en probeerde zo weinig mogelijk contact te maken met de grond.

Pauline had ook een tuin met veel mooie bloemen, waartussen ze als een kromme toverheks scharrelde, maar waar ik er nooit één van kreeg.

Ik heb moeten wachten tot ze dood was vooraleer Jules, haar man me een boeket pampasgras cadeau deed, wat van mama jammer genoeg heel vlug moest wegdoen want de hond was er allergisch aan zei ze.

Jules had meer geluk dan Marcel, hij had tenminste zijn vuile tang overleefd.

En om dat te vieren is hij nooit meer een dag nuchter geweest.

Naast ons woonde een zus van mijn vader, met wie mijn ouders officieel ruzie hadden.

Het was allemaal heel ernstig en heel volwassen en een ongeschreven beurtrol zorgde ervoor dat ze elkaar nooit tegenkwamen achteraan in de groententuin.

Het eerste gedeelte van de tuin was veilig, want dat was afgebakend met drie horizontaal boveneengeplaatste betonplaten , waarop scherven glas waren gemetseld, die de katten moesten ontmoedigen hun pootafdrukken achter te laten op onze proper geschilderde platen.

Als je op dit “koerke” zat had je altijd de illusie dat er een zwaar onweer dreigde ,want vader schilderde zijn platen met restjes verf van een carrossier.

Kwart-en halflege potten in diverse kleuren werden door hem gemengd en leverden steeds dezelfde onbestemde tint grijs-bruin op.

Maar achteraan was er enkel een draad die de hoven van elkaar scheidde.

En daar kon ik dus overheen hangen en proberen een glimp op te vangen van diegene die een tijdje mijn lievelingstante was geweest.

Mijn andere oom kwam soms bij haar op bezoek, maar nooit bij ons en dat vond ik jammer.

Maar nog veel jammerder vond ik het dat als ik mijn grootvader in haar tuin zag, dat die dan niet meer naar me toekwam om me mee te nemen om stekelbaarsjes te gaan vangen, of salamanders.

Of dat hij niet meer met mij naar de boomgaard ging om appels te stelen van de eigenaars, die toch rijk genoeg waren.

Mijn grootvader heeft me ook leren vloeken;ik kon prachtig vloeken in die tijd.

Maar niet lang nadat mijn grootmoeder was gestorven barstte dus de familie uiteen in twee kampen.

Mijn grootvader, zijn twee dochters en zijn andere zoon zaten in het ene kamp.

Papa en wij in het andere.

En mama was boos op me als ik ging “spioneren” of als ik zei dat ik weer vriendjes wou zijn met pépé.

Maar dat was waarschijnlijk omdat we toch al zo’n klein kamp hadden en omdat de ruzie er volledig door de schuld van de anderen was gekomen.

Op de hoek van de straat was een winkeltje en daar mocht ik soms alleen naartoe als moeder niet méér dan een paar artikels nodig had.

Maar ik was altijd zo opgewonden als de voordeur voor me openzwaaide dat ik er vaak in slaagde toch nog iets te vergeten of met iets verkeerds naar huis te komen.

Er woonde een heel oud vrouwtje in dat winkeltje: Jeanneke.

Haar huid was even grijs als haar haren en als de schort die ze droeg. Ze liep voorovergebogen door de reumatiek en zelfs haar vingers stonden ze er stijf van.

Ze frommelde de boerenboter in vetwerend papier dat moeilijk meegaf en als je niet oplette schoof het plakje in je boodschappentas er zo weer uit.

Het grootste schandaal dat ons straatje ooit heeft gezien was toen Jeanneke werd beroofd.

Een jonge man had haar een klap gegeven en was er met 200 fr vandoor gegaan.

We wisten allemaal wie hij was en niemand sprak nog ooit een woord met hem.

Maar hij kocht nu in andere winkels en werd dronken in café’s aan de andere kant van de stad.

Ik weet niet of de politie hem die 200 fr heeft doen teruggeven, maar ik hoop het wel, want Jeanneke kan vast en zeker niet rijk zijn geworden in dat piepkleine winkeltje van haar.

Dus, als ze daarna al eens vergat mij m’n gratis snoepje te geven als ik boodschappen voor moeder deed, dan vond ik dat minder erg.

Op zaterdag kreeg ik 2 fr zakgeld en dan haastte ik me net als alle andere kinderen van de straat naar Jeannekes winkeltje om een zak “brokkelingen “ te kopen.

Een witte puntzak gevuld met verkruimelde ijskreemwafeltjes waarin een surprise verborgen zat.

We waren er gek op omdat we in elke zak iets geweldigs dachten te vinden.

En dat deden we ook.

Soms zat er een snoepje in dat normaal misschien wel 5 r kostte en zijn weg naar de brokkelingen had gevonden omdat het er een beetje verfomfaaid was beginnen uitzien, maar dat nog best lekker was.

Soms zat er een geduldspelletje in of een medaillon in éénkleurig plastic.

Toen Lassie stierf was ik erg verdrietig.

Want al zag ik hem nog wel en praatte ik nog wel met hem, het was toch niet meer hetzelfde.

En je kon een hond die voor alle anderen onzichtbaar was natuurlijk ook niet meer mee uit wandelen nemen.

Maar gelukkig was het niet altijd vakantie en vanaf midden augustus brachten de buren er mij één voor één van op de hoogte dat het weldra weer school zou zijn.

Maar dat wist ik zelf ook wel, want het korenveld achter onze tuin was dan tot een stoppelveld herschapen en de zon werd niet meer echt warm.

Het feit echter dat ik hun nieuws met zoveel enthousiasme onthaalde maakte hen elk jaar opnieuw vrolijk en ontlokte hun complimentjes over mijn ijver.

Maar ik wist dat als de school heropende, ook het poortje weer openging.

Via de veldwegel die uitgaf op de straat waarin de school was gevestigd bracht mama me ‘s morgens naar school, maar ‘s avonds kwam ik alleen terug naar huis met de rang.

De rang was een kolonne kinderen die onder begeleiding van een paar verantwoordelijke volwassenen maximaal drie straten verder werd geloosd.

Het had allemaal iets met veiligheid te maken ,zei men, maar daar geloofde ik niet echt in .

Want de rang ging tòch voorbij het huis van Marie.

Marie was een mongool , ze had scheve ogen en mama zei dat ik medelijden met haar moest hebben. Maar dat had ik niet, ik was alleen maar bang van haar.

Marie stond altijd aan haar voordeur, net als Romain.

Soms draaide ze een wasspeld eindeloos om en om, maar soms had ze een krant in de hand en daarmee mepte ze op de hoofden van de kinderen uit de rang.

En ze mepte dòòr.

Dus schoven we elke dag gelaten voor bij haar , hopende dat de krant op een hoofd vòòr of achter ons zou neerkomen.

Men zegt dat mongolen niet lang leven , maar Marie weerlegde deze premisse door moeiteloos haar hele familie te overleven, al moest ze de laatste 30 jaar wel worden voortgeduwd in een rolstoel omdat haar benen haar enorme lichaam niet meer konden torsen.

Ik ging graag naar school.

‘s Zomers rook ik in de klas de geur van versgemaaid gras en ‘s winters gooiden we sneeuwballen en maakten we ijsbaantjes op de speelplaats.

En ook thuis goot mijn moeder als het vroor een emmer water leeg over het koertje om dit zo voor mij in een ijspiste te herscheppen.

Toen Lassie nog leefde lokte ik hem er soms op en dan ketste hij er wijdpoots overheen, met zijn nagels krassen in alle windrichtingen achterlatend.

Soms bracht mijn moeder me zelfs met de slee naar school en deze bijzondere gebeurtenis herinner ik mij als het allerbeste wat het leven te bieden had.

Maar ik was een kluns in het maken van sneeuwpoppen.

Omdat ik een koukleum was probeerde ik het met gebreide wantjes aan , maar de sneeuw kleefde aan mijn wantjes en het resultaat leek nergens naar.

Toen ik met de mazelen thuis in quarantaine lag en zielig naar de sneeuw buiten lag te kijken maakte mijn moeder een sneeuwmannetje op de vensterbank en ik kon wel janken van dankbaarheid.

In het straatje maakte iedereen elke ochtend de stoep sneeuwvrij met schop en bezem en de postbode kreeg een druppel om de kou te vergeten.

De auto’s kraakten nog door de sneeuw , maar er werd niet meer gefietst en de buurvrouwen schuifelden voorzichtig voorbij op weg naar het winkeltje.

Het leven verstilde.

En ‘s avonds luisterden we vol aandacht naar de weersvoorspellingen.

Mijn ouders in de hoop dat het zou ophouden met winteren en ik met de vingers stiekem gekruist voor nog méér sneeuw.

De mensen zaten nu niet meer op straat ‘s avonds, maar geschaard rond de kolenkachel.

En ‘s morgens zeefden ze de asse en sintels uit op een braakliggend terreintje waarvan regelmatig iemand zei dat er binnenkort op gebouwd zou worden.

Uiteindelijk werd deze voorspelling bewaarheid, maar intussen waren de meeste buurtbewoners al overgeschakeld op mazout.

In ons straatje had niemand een auto en elk voertuig dat langs de huizen reed werd met een beetje achterdocht gevolgd

Zelfs als wij met ons gezin een dagtripje met de trein maakten waren we eigenlijk al een beetje ontrouw, want niemand ging ooit ergens anders heen dan naar het gesticht of rechtstreeks naar het kerkhof.

Maar wij waren een beetje “beter” dan de rest.

Dat bleek voor het eerst toen wij een salon kochten in namaak luipaard terwijl bij de buren de eerste kamer nog ongemeubeld was en uitsluitend dienst deed als fietsenstalling.

En later volop toen iedereen nog elke week naar het café toog voor Schipper naast Mathilde en wij ons een eigen toestel aanschaften.

Ik leerde Engels van Ivanhoe en Mannix, maar ik zag de kinderen van den hof alsmaar minder.

Toen het eerste gastarbeidersgezin in onze straat neerstreek had ik eindelijk een vriendinnetje dat aan huis mocht komen.

Het gezin was min of meer hierheen gehaald door Etienne , een vrijgezel ,die ons naar de kroon had gestoken door als eerste een buitenlandse reis te ondernemen.

In het zonnige, maar arme Spanje had hij een beeld opgehangen van ons gastvrije landje waar iedereen die een beetje wou werken rijk kon werken.

Antonio vond dat hij lang genoeg schapen had gehoed en kwam hier terecht in de textielnijverheid, en toen hij na lang sparen genoeg bijeenhad om een huis in zijn vaderland te kunnen kopen, keerde hij met zijn gezin prompt terug.

Etienne woonde nog steeds bij zijn moeder in een huisje dat hij had volgestouwd met staande lampen, beeldjes en andere prullaria en waar je je bijna niet durfde te bewegen uit schrik om iets om te stoten.

Koffie werd er geserveerd in protserige kopjes en het melkkannetje- mijn favoriet- was een Zwitserse koe, compleet met bel.

Etienne had bijna evenveel ringen als hij vingers had en zag zelfs ‘s winters bruin (maar dat was van ‘t flesje volgens mijn moeder en telde dus niet ) en hij had schitterend zwart haar dat tot zijn groot ongenoegen afgaf aan het kussen.

Omdat Etienne het niet zo begrepen had op het ruwere werk stelde hij zijn tuin ter beschikking van mijn vader , die hem beplantte en zo mijn horizon alweer verrijkte.

Toen het Spaanse gezin in onze straat kwam wonen werd de nieuwsgierigheid van de buurt geprikkeld en er ontstond een zekere wedijver in gastvrijheid.

Consuelo, het dochtertje kwam in mijn klas te zitten en via haar wonnen we de wedstrijd.

Niemand was ooit in contact geweest met mensen uit een andere cultuur en het straatje werd dan ook meermaals dooreengeschud door andere gedragingen of eetgewoonten.

Iedereen vond het normaal dat de vrouw des huizes frieten had leren bakken, maar toen ze daar als saus geen mayonnaise bij serveerde, maar het bloed dat ze had opgevangen van een eigenhandig geslachte kip werden de meesten een beetje wit om de neus.

Mijn moeder waakte er over dat ik tegen etenstijd altijd thuis was, maar Consuelo at wel vaak bij ons.

Zij sprak geen woord Nederlands en ik geen woord Spaans, maar als ik haar duwde wanneer ze op mijn schommel zat vroeg ik: “Nog?” en zij zei: “Si”

Maar uiteindelijk leerde ze Nederlands en maakten we ruzie en moeder zei dat ze ondankbaar was en dat ze maar nooit meer moest komen.

En dat was het dan.

De deur naar de vrijheid had eventjes op een kier gestaan, maar ging nu voor de rest van mijn jeugd potdicht.

Mijn moeder had zichzelf bewezen wat ze infeite toch al haar hele leven had geweten, zelfs zonder ooit Sartre te hebben gelezen wist ze: de hel , dat zijn de anderen.

Ik hing over het poortje , strafte steeds maar weer dezelfde pop en bedelde om een nieuw huisdier.

Ik kreeg een konijn en met Pasen 4 kuikentjes , maar allemaal belandden ze in de kookpot en ik voelde me bedrogen.

Het verkeer in het straatje werd drukker naarmate de welvaart van de bewoners steeg.

Velen hadden een auto , maar niemand een garage en doordat al die auto’s langs de stoep moesten worden geparkeerd vond niemand het nog gezellig om ‘s avonds buiten te zitten.

Bovendien had nu ook iedereen televisie.Engelse en Australische buren maakten nu elke dag om hetzelfde uur hun opwachting .

Er gingen heel wat mensen dood en mijn tuin werd alsmaar kleiner.

Dat kwam doordat mijn vader steeds maar méér annexen aan onze schuur bouwde , maar misschien ook wel een beetje doordat ikzelf was gegroeid.

Uiteindelijk werd zelfs het poortje dichtgemetseld omdat het toch nergens meer heenleidde.

Het vroegere korenveld was verkaveld en er werden sociale woningen gebouwd, met piepkleine tuintjes waarin gefrustreerde honden blaften.

Maar tegen die tijd was ik gelukkig al langs de voordeur vertrokken.

Voorbereiding:
Check: Weerbericht: droog in de namiddag. Prima.
Double check: Buienradar: geen buien. Kan niet meer stuk.
De boot met zijn twee de tuin uit gesleept langs het smalle hekje. Geen evidentie voor een lichtgewicht als ikzelf.
En dan op zijn draagkarretje gelegd.
Stel je het geheel voor als een kruiwagen van 4 meter lang, met 2 kleine wieltjes er onder.
Vastbinden was niet nodig volgens mijn echtgenoot.
De eerste 50 m langs de straat ging het prima, maar daarna in de graskant, kantelde “buut” (ik weet het, het is weinig origineel, maar zo heet hij, omdat ik een paar dagen heb lopen zingen: buut komt naar huus) constant van zijn karretje af en moest er weer getild en gemikt worden om alweer 10 meter te kunnen rijden.
Het was echt niet het moment om te zeggen : we hadden hem tóch moeten vastbinden, want dan riskeerde ik méér dan alleen maar een scheurtje in de echtelijke vrede.
Dus: tillen, mikken en niet zeuren.

Gelukkig vonden we zonder veel moeite een schuine modderige helling langs de Durme, die er door ons nog steeds laaiend enthousiasme als een drie sterren aanlegsteiger uitzag.
En wonder boven wonder geraakten we allebei, droog, de boot in.
Al vreesde ik er wel eventjes voor toen ik Jos zag instappen met zijn kont in de verkeerde richting.
En al zorgde een motorboot, die tijdens dit maneuver één keer in elk van beide richtingen voorbij sjeesde, ervoor dat de risicobalans een pietsie meer naar een verwachte natte instap overhelde.
Against all odds gingen we kurkdroog te water en het peddelen kon beginnen.
Ik zal geen boom opzetten over het niet altijd feilloos afgestemd zijn van onze wederzijdse coördinatie, want al bij al vind ik dat we het er treffelijk vanaf brachten.
Al moet het voor de -gelukkig onbestaande- toeschouwer best wel grappig zijn geweest dat we er soms maar niet in slaagden naar links te varen terwijl we samen en met vereende krachten enkel met onze linker peddel werkten.
Maar het was mooi, niet te warm, er waren geen dazen, maar wel jonge futen, jonge meerkoeten…mooie bebloemde oevers. Enfin, idyllisch , quoi.
En na een 20 minuten op mijn tanden bijten deden mijn schouders al heel wat minder pijn.
Toen we ons eindpunt , Spletterenbrug, hadden bereikt en tevreden onze steven wendden zag het er in de richting waarvan we kwamen wel ineens een beetje grijsjes uit.
Maar we hadden geen tijd meer om eraan te twijfelen of het eventueel zou kunnen gaan regenen want het regende al.
En ineens hoorden we ook de donder roffelen in de niet ver genoege verte.
Als 2 olympische roeiers zetten we koers naar Daknam brug, waaronder we wilden gaan schuilen.
En we prezen ons gelukkig dat we daaronder inderdaad grotendeels beschermd waren voor de wolkbreuk die intussen was losgebarsten.
De blaasjes dansten op het water, er zweefde een lichte mist boven de rivier en dat was best wel mooi al was het voor een zekere gemoedsrust wel nodig dat je deed alsof je de donder niet hoorde.
Ik had ons touw vastgemaakt aan een ijzeren balk aan de onderkant van de brug en daar lagen we dan te wachten tot de bui overdreef.
Maar lang voor dat heuglijk feit zijn intrede deed hoorden we ineens een schelle bel en we beseften: de brug gaat open.
Nu wist ik op dat moment niet meer HOE die brug openging, of ze zou draaien, of dat ze omhoog ging, maar ik kan je wel vertellen dat ik daarover niet eventjes wou gaan zitten nadenken.
Dus haalde ik als een matroos op speed mijn touw in, zodat we niet met buut en al uit het water zouden worden getrokken.
Het was een draaibrug.
Ze draaide open en wij zagen het met lede ogen aan in de plensbui der plensbuien.
Daarna gingen we enkel nog verder schuilen voor het onweer, natter konden we echt niet meer worden.
Pas als we de donderwolken zagen afdrijven aanvaardden we de terugweg.
De regen stopte, maar het bleef maar in de verte roffelen om ons alert te houden en de dazen die werden aangetrokken door de schuchter terugkerende zonnestralen en onze natte huid, deden hetzelfde.
We bleven maar tegen mekaar zeggen dat het toch echt wel leuk was, in de hoop dat we het ook zelf zouden geloven.
Maar mooi was het in elk geval!
Het aanmeren was niet evident, want goeie ouwe Murphy liet weer net op dat moment een motorboot voorbijvaren. En op de nu spekgladde, modderige oever klauteren, was ook niet direct iets wat je elke dag op je agenda zou willen zetten.
Maar we hielden ons goed. We bonden de boot vast aan zijn karretje (!) en wandelden heel wat makkelijker terug naar huis.
En daar stripten we onze kletsnatte, modderige kleren van ons vel en doken met een zucht van verlichting het zwembad in.
En merkwaardig genoeg zeiden we géén van beiden : dat moeten we binnenkort zeker nog eens doen.

Je kunt tegenwoordig geen tijdschrift voor tienermeisjes meer openslaan of je wordt geconfronteerd met naakte piemels.
De gefotografeerde heren in kwestie doen ons in de bijgaande teksten meestal uitgebreid konde van hun bedprestaties en het zal niemand verbazen dat het keer op keer kanjers in bed blijken te zijn, wiens vriendin nog net niet het behangpapier van de muren scheurt bij één van haar meervoudige orgasmen.

Enkele bladzijden verder wordt aan de lezende piepkuikens op zeer omstandige wijze uitgelegd hoe ze te werk moeten gaan om een anale penetratie zonder kleerscheuren te doorstaan. (en niet alleen “kleer”scheuren hoop ik ten zeerste)

En wie nog steeds de juiste techniek van de orale bevrediging niet onder de knie heeft is al minstens 10 jaar niet naar de kapper geweest.

In prime televisie-tijd zie je 3 belegen heren, een pitstop maken tijdens één van hun motortochtjes om een seksclub te bezoeken en zich de wondere wereld van het fistfucken uit de doeken te laten doen.

En hitsige heren die zich met hun gezwollen roede tegen auto’s staan aan te schurken, zorgen toch ook altijd weer voor een paar ontspannen televisiemomenten.

Baby’s floepen aan de lopende band uit ingezoomde vagina’s en mensen worden vakkundig uiteengereten en aaneengezet onder het nauwlettend oog van de camera.

Neen, er zijn duidelijk geen taboes meer in onze samenleving.

Maar kan iemand me dan eens een logische verklaring geven voor het feit dat menstruatiebloed in de reclames wordt gesimuleerd met een blauw verfje?
Of kan iemand me soms zeggen waarom “menopauze” een woord is dat in een gemengd gezelschap nooit valt?

Nacht na nacht baden vrouwen in het zweet, gooien de dekens van zich af, geraken onderkoeld, kruipen weer onder de dekens, waarna het spelletje van vooraf aan weer kan beginnen. Slapen wordt louter bijkomstig.
En overdag wissen ze zich stiekem de zweetdruppels uit de hals terwijl hun op hol geslagen hormonenhuishouding er ondertussen voor zorgt dat ze gevaarlijk balanceren tussen depressie en agressie.
En wat zeggen ze ’s morgens tegen hun mannelijke collega, wanneer die vraagt of er soms iets scheelt.
Ze zeggen: “O, niets, gewoon een beetje moe, ik heb niet al te best geslapen vannacht.”

Dus bij deze een oproep aan al mijn seksegenoten.
Dames,wanneer jullie de eerstvolgende keer een tampon moeten vervangen neem die dan gewoon ongegeneerd uit jullie tas en smokkel hem niet stiekem mee me in een mouw of in de extra diepe zak van de speciaal daarvoor aangeschafte broek.
Als je last hebt van je maandstonden of als je zenuwen op scherp staan van de opvliegers zég dat dan ook gewoon.
Spring op de barricade, sloop dat laatste taboe.

En mannen, misschien is het voor jullie in het dagelijkse leven toch wel net even iets relevanter te weten wanneer jullie vriendinnen een extra knuffel nodig hebben dan dat jullie een perfect fingerspitzengefühl met de tepelklemmen hebben.
Dus voor de echte dikhoofden onder jullie (en de fabrikanten van maandverband) nog een allerlaatste keer: menstruatiebloed is róód en menopauze is géén vies woord.

Zo, dit moest me echt even van het hart en vergeef het me maar, beste lezer als ik misschien een beetje te heftig uit de hoek ben gekomen, want ik heb vannacht niet al te best geslapen.

GGrrrrrrrrrrrrrr!!!!!!!!!!!!!

In suspensie

Ik wacht.
Mijn kalender laat in kruissteekpatroon zien
hoe lang ik hier nog zit.

De muren zijn reeds leeg gestript.
Hier en daar zit nog een vuil profiel
dat voor niemand anders nog een herinnering kan zijn.

Geleidelijk ga ik van aan- naar af-wezig.
Het is alsof ik in suspensie ben.
Mijn handelingen zijn nog altijd beperkt door de witte wanden,
door de telefoon, het scherm van de computer.
Maar mijn gedachten waaieren uit.

Mijn dromen gaan al over de toekomst.
Maar eerst moet ik mijn anker nog uit mijn verleden lichten.

De ketting gleed heel lang, heel traag door mijn vingers.
Tot het die laatste dagen ineens heel snel begon te gaan.
En nu eindelijk het ijzer door het water breekt stel ik zonder verbazing vast
dat het schommelen van de boot me toch nog uit evenwicht brengt.

Afscheid nemen is nooit makkelijk.